Miesięcznik informatyków i menedżerów IT sektora publicznego

Artur Pęczak

Podróże w czasie z Timeshift

Wdrażając w życie ideę migawek, Timeshift zabezpiecza pliki systemowe i ustawienia, aby łatwo przywrócić komputer po awarii. Choć nie jest to typowy program do backupu, Timeshift skutecznie wykonuje powierzone mu zadania.

Timeshift to dopracowane narzędzie przywracania plików komputera do określonego punktu w czasie. Działa w Linuksie, pełniąc funkcję podobną do punktów przywracania (System Restore) w systemie Windows czy Time Machine na komputerach Mac.

Aplikacja stara się uchwycić stan systemu w zadanym momencie czasu. W tym celu wykorzystuje migawki systemu plikowego btrfs albo narzędzie rsync, które w połączeniu z mechanizmem twardych dowiązań (hard links) pozwala wykonać kopię danych zapisanych na partycjach sformatowanych w inny sposób, np. ext4. Wśród najważniejszych funkcji programu warto wymienić harmonogramowanie i planowanie retencji migawek (multiple backup level), opcje wyłączenia folderów i plików z migawki oraz możliwość odzyskiwania danych systemowych na działającym komputerze lub z nośnika Live CD/USB. Program poprawnie rozpoznaje i tworzy migawki ze zwykłych partycji, wolumenów LVM2 oraz partycji zaszyfrowanych LUKS-em. Kiedy nastąpi awaria, umożliwia przywracanie danych do źródła lub innej lokalizacji, a także odtworzenie ustawień programu rozruchowego (instalacja GRUB-a i aktualizacja initramfs).

Timeshift jest podobny do aplikacji takich jak rsnapshot, Back In Time i TimeVault, ale wyróżnia się jedną cechą. Program został zaprojektowany do ochrony plików oraz ustawień systemu. Jego główne założenie jest takie, aby w przypadku ataku wirusa albo nieudanej aktualizacji można było sprawnie wycofać zmiany do wcześniejszego punktu w czasie. Pliki użytkownika, np. dokumenty, zdjęcia czy muzyka, są domyślnie wyłączone z backupu. Chodzi o to, aby mieć pewność, że po odtworzeniu komputera z migawki żadne pliki nie zostaną utracone. Oczywiście nie jest to do końca prawda, bowiem Timeshift pozwala na ręczne dołączenie folderu

/home (rsync) lub subwolumenu @home (btrfs) w kopii zapasowej. Jednocześnie dokumentacja mówi wprost: jeśli szukasz narzędzia do backupu swoich dokumentów i plików, lepszym wyborem będzie Back In Time, z uwagi na większą elastyczność i dodatkowe opcje.

Migawki rsync

Timeshift obsługuje dwa typy migawek: rsync+hardlinks oraz btrfs. Pierwsza metoda polega na skopiowaniu (synchronizacji) na inny nośnik danych, które później w formie migawek przyrostowych uzupełniane są o zmienione pliki.

Timeshift wykorzystuje narzędzie rsync oraz mechanizm twardych dowiązań (hard links), aby ograniczyć ilość miejsca w magazynie danych. Każda kolejna migawka zawiera tylko twarde dowiązanie do pliku, który nie uległ zmianie w czasie. Nie ma tutaj jednak mowy o deduplikacji danych na poziomie backupu.

Dane kopii zapasowych rsync mogą być zapisywane w dowolnym systemie plikowym Linuksa, w tym na nośnikach zewnętrznych. Program nie wspiera jednak NTFS ani lokalizacji zdalnych i sieciowych. W tym trybie backup odbywa się na poziomie plikowym. Ma to swoje wady i zalety. Wykonanie pierwszej kopii zajmuje sporo czasu, ale użytkownik może wyłączyć wskazane pliki i katalogi z backupu, później zaś wygodnie przeglądać i kopiować dane z migawki, używając w tym celu dowolnego menedżera plików.

Timeshift całkiem sprawnie obsługuje przywracanie plików systemowych i ustawień z kopii rsync nawet na działającym komputerze. Co prawda wymaga to restartu maszyny, ale w ten sposób w pełni bezpiecznie możemy przywrócić system do zadanego punktu w czasie (migawki). W sytuacjach mocno awaryjnych użytkownik może wykorzystać system Live CD/USB do przywrócenia działania komputera. To samo dotyczy migawek btrfs.

[...]

Autor zawodowo zajmuje się informatyką. Publikuje w magazynach komputerowych i serwisach internetowych.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma. Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.
 
 

Polecamy

Biblioteka Informacja Publiczna

Specjalistyczne publikacje książkowe dla pracowników administracji publicznej

więcej