Rys. B. Brosz

Bardzo wysokie koszty inwestycji związanych ze wsparciem zaplecza informatycznego urzędów to niejednokrotnie powód, dla którego instytucje te są zainteresowane nabywaniem używanego oprogramowania komputerowego. Analogicznie - także względy finansowe mogą uzasadniać potrzebę sprzedaży przez urząd oprogramowania, które w pewnym momencie okazało się z jakichkolwiek przyczyn zbędne, a jego zbycie przyniosłoby przynajmniej częściowy zwrot kosztów. Potrzeby te zostały błyskawicznie zauważone przez co lepiej zorientowane w rynkowych trendach podmioty gospodarcze świadczące usługi w dziedzinie IT. Firmy te oferują możliwość wykupienia oprogramowania od jednych użytkowników, a następnie jego sprzedaż z drugiej ręki innym za cenę nawet do kilkudziesięciu procent niższą od pierwotnej ceny nabycia.

Handel używanymi programami komputerowymi, zwany również niezbyt trafnie "handlem nieużywanymi już licencjami", budzi jednak tyle zainteresowania, ile wątpliwości związanych z kwestią legalności w kontekście przepisów prawa autorskiego. Mając na uwadze rygorystyczne zasady cywilnoprawnej oraz karnej odpowiedzialności z tytułu naruszenia praw autorskich, która potencjalnie mogłaby dotknąć zarówno podmiot sprzedający używane oprogramowanie, pośrednika, jak i nabywcę - trudno dziwić się tego rodzaju obiekcjom. Zapewnienia firm handlujących używanym oprogramowaniem odnośnie do braku jakichkolwiek przeciwwskazań prawnych w dokonywaniu tego rodzaju transakcji nie są przecież wystarczające, w szczególności dla organów administracyjnych, które z racji swoich kompetencji powinny dawać przykład właściwego stosowania prawa, a nie jego naruszania. Ocena prawna kwestii legalności handlu używanymi programami komputerowymi wymaga w pierwszej kolejności ustalenia, jakiego rodzaju czynności prawne składają się na ten handel i jakie warunki muszą one spełniać, aby być w zgodzie z przepisami prawa.

Umowy dotyczące programów komputerowych

Uzyskanie programu komputerowego oraz jego eksploatacja wiąże się najczęściej z dwiema umowami. Przedmiotem pierwszej z nich - umowy sprzedaży (potocznie: kupna-sprzedaży) - jest przeniesienie własności egzemplarza programu. Druga z umów - licencyjna - dotyczy udzielenia zgody na eksploatację programu i określenia jej warunków (pisaliśmy o tym w artykule "Zakres licencji na oprogramowanie", IT w Administracji 2009, nr 4). Z kolei dostarczenie oprogramowania komputerowego przeznaczonego dla konkretnego użytkownika, spełniającego szczególne wymagania funkcjonalne, następować będzie najczęściej na podstawie umowy o dzieło. Klauzule autorskie, które powinny znaleźć się w tego rodzaju umowie, określają wówczas dyspozycje producenta odnośnie do przedmiotu umowy.

[...]

Autorka jest adwokatem w Kancelarii Prawnej Bukowski i Wspólnicy z Krakowa. Specjalizuje się w dziedzinie prawa własności intelektualnej, w tym prawa autorskiego, własności przemysłowej, prawa reklamy, ochrony dóbr osobistych oraz prawa konkurencji. Prowadzi warsztaty i seminaria naukowe, publikuje w prasie specjalistycznej i biznesowej.