Fot. D. Stańda

Komunikator internetowy to nie tylko wiadomości błyskawiczne, ale także rozmowy głosowe i wideokonferencje. Stanowi znakomite uzupełnienie usług poczty elektronicznej i tradycyjnej telefonii, integrując funkcje komunikacyjne urzędu w jednym miejscu.

W przeglądzie prezentujemy sześć komunikatorów przeznaczonych do zastosowań profesjonalnych. Każdy z nich jest inny, każdy znajdzie zastosowanie w nieco innym środowisku w zależności od wymagań stawianych przez organizację oraz zasobów przeznaczonych na jego wdrożenie.

Komunikator dla urzędu

Wymagania stawiane przed komunikatorem dla urzędu są inne niż w przypadku analogicznego oprogramowania dla użytkowników prywatnych. Wyróżnić można główne trzy obszary, w których typowy komunikator wykazuje spore braki. Są to: ujednolicona komunikacja, scentralizowane zarządzanie oraz bezpieczeństwo. Co to oznacza?

Ujednolicona komunikacja (unified communications) to słowo klucz, które ma być remedium na ograniczenia w komunikacji oraz sposobem na wzrost produktywności i obniżenie kosztów. Ujednolicona komunikacja łączy tradycyjną telefonię z usługami VoIP, wiadomości błyskawiczne z e-mailem. Dostarcza także usług wideokonferencji, SMS, skrzynek głosowych, informacji o dostępności (presence information), umożliwiając dostęp do wszystkich urządzeń i źródeł komunikacyjnych z poziomu jednego spójnego interfejsu użytkownika. Scentralizowana konfiguracja obejmuje z kolei funkcje tworzenia i zarządzania kontami oraz grupami użytkowników, przypisywanie im ról i uprawnień oraz możliwość śledzenia i rejestrowania aktywności pracowników oraz ponoszonych wydatków. Ostatni z obszarów to bezpieczeństwo, zapewniające poufność przesyłanych informacji na najwyższym poziomie przez szyfrowanie transmisji, historii rozmów i haseł. Zamknięta lista kontaktów ogranicza możliwość pomyłek oraz podszywania się pod inne osoby.

Główne okno komunikatora GG Pro.Widoczna lista kontaktów oraz menu kontekstowe dostępne pod prawym przyciskiem myszy.

GG Pro

GG Pro to zaawansowany komunikator dla organizacji. Aplikacja rozpowszechniana jest na dwa sposoby. W wersji Standard oprogramowanie dostarczane jest w formie usługi świadczonej w modelu SaaS (Software as a Service). Wersja Enterprise przeznaczona jest do instalacji na wewnętrznych serwerach urzędu. W ramach licencji Enterprise klient otrzymuje pełne wsparcie techniczne oraz możliwość podpisania umów SLA z prawem do uaktualnień.

GG Pro umożliwia przesyłanie komunikatów błyskawicznych, uczestnictwo w konferencjach, rozsyłanie wiadomości grupowych, przesyłanie plików oraz prowadzenie rozmów głosowych. Aplikacja pozwala na dzwonienie na numery stacjonarne i komórkowe za pośrednictwem dowolnego dostawcy usług SIP. Domyślnie program korzysta z usługi Gadu naGłos, która używana jest także do prowadzenia darmowych rozmów między użytkownikami GG Pro i Gadu-Gadu. Poufność komunikacji zapewnia szyfrowanie rozmów bezpiecznym protokołem.

Aplikacja pozwala na komunikację z użytkownikami sieci Gadu-Gadu, MSN, ICQ, AIM oraz Jabber. Program ma wbudowane funkcje importu kontaktów z innych komunikatorów oraz z książki Microsoft Outlook. W GG Pro znajdziemy także prosty czytnik RSS. W programie GG Pro użytkownicy korzystają ze wspólnej listy kontaktów z podziałem (grupami) odwzorowującym strukturę organizacji. Administrator określa role pracowników, przypisując im zakres uprawnień w programie. GG Pro wyposażono w konsolę centralnego zarządzania kontami użytkowników, możliwość współdzielenia kalendarza oraz historii rozmów. Z poziomu panelu WWW mamy dostęp do szeregu statystyk, raportów oraz historii rozmów prowadzonych przez pracowników urzędu. Abonament za usługę GG Pro rozpoczyna się od 10 zł za pojedyncze konto. Opłata za pakiet Premium z możliwością założenia do 25 kont wynosi 199 zł miesięcznie.

Skype Biznes

Skype, producent najpopularniejszego wideokomunikatora na świecie, wydał wersję swojej sztandarowej aplikacji oznaczoną jako Biznes. Aplikacja ta z powodzeniem może być stosowana w urzędach i instytucjach publicznych. Wersja Biznes komunikatora zawiera te same funkcje, co wersja podstawowa, tj. rozmowy głosowe i wideo, wiadomości błyskawiczne, konferencje oraz przesyłanie plików. Oczywiście, przy zachowaniu najwyższej jakości połączeń, z których słynie Skype.

Skype dostępny jest w wersjach dla Windows, Linuksa, Mac OS oraz na urządzenia mobilne. Wersja Skype dla instytucji ma te same funkcje, co wydanie standardowe, ale rozpowszechniana jest w postaci pakietu MSI do łatwej dystrybucji oprogramowania w całej organizacji. Centralne zarządzanie usługami zapewnia Skype Manager. Konsola administracyjna Skype'a służy do zarządzania kontami pracowników, przydzielania środków na połączenia płatne, definiowania numerów internetowych oraz funkcji przekierowywania rozmów. Skype Manager oferuje także funkcję raportowania. Moduł administracyjny dostępny jest za darmo do października 2010. Firma zastrzega jednak, że po tym okresie za jego użytkowanie mogą być pobierane opłaty.

Skype umożliwia dzwonienie na telefony stacjonarne i komórkowe oraz przesyłanie SMS-ów na całym świecie w konkurencyjnych cenach. Usługa realizowana jest w technologii VoIP, co pozwala ograniczyć koszty połączeń. Istnieje możliwość wykupienia publicznego numeru telefonu w jednym z 25 krajów świata. Rozliczenie usługi odbywa się w formie przedpłaty (pre-paid) lub abonamentu. Połączenia realizowane w ramach Skype są bezpłatne. Usługi Skype mogą zostać zintegrowane z wewnętrzną centralką telefoniczną urzędu do realizacji połączeń przychodzących i wychodzących. Firma udostępniła dwa moduły integracyjne - Skype dla SIP dla centralek PBX z obsługą SIP oraz Skype dla Asterisk dla rozwiązań wykorzystujących oprogramowanie Digium Asterisk.

Spark to klient Jabbera napisany w języku Java.Program cechuje się przyjaznym interfejsem oraz odpowiednio dobranym zestawem funkcji.

Openfire/Spark

Duet Openfire i Spark to serwer oraz klient usługi Jabber rozpowszechniany na zasadach licencji GNU GPL. Oprogramowanie zostało napisane w Javie i dostępne jest dla systemów Windows, Linux oraz Mac OS X. SparkWeb jest klientem usługi działającym z poziomu przeglądarki internetowej. W Openfire zaimplementowano obsługę protokołu XMPP (Jabber). Aplikacja przechowuje dane w wewnętrznej bazie danych zgodnej z HSQLDB lub dowolnej innej przez sterownik JDBC. Informacje o użytkownikach i ich grupach składowane są w bazie Openfire, katalogu LDAP (w tym Active Directory) lub w usłudze Clearspace.

Istotną przewagą Openfire nad konkurencyjnymi serwerami Jabbera jest niezwykle prosta instalacja oraz konfiguracja przy zachowaniu wysokiej wydajności i bezpieczeństwa usługi. Funkcja serwera może być rozszerzana za pomocą zautomatyzowanego systemu wtyczek. Lista dostępnych rozszerzeń liczy kilkanaście pozycji i obejmuje m.in. moduły integracji z centralkami Asterisk, usługami głosowymi dostarczanymi przez protokół SIP, funkcje monitorowania, filtrowania i blokowania przesyłanych komunikatów oraz moduł wyszukiwania użytkowników. Wtyczka Clustering plugin zapewnia możliwość łączenia serwerów Openfire w klastry. Konfiguracja i zarządzanie serwerem odbywa się z poziomu panelu administracyjnego dostępnego przez przeglądarkę internetową. Moduł ten pozwala na tworzenie kont użytkowników, śledzenie ich aktywności oraz zarządzanie pokojami konferencyjnymi.

Spark jest "lekkim" klientem Jabbera wyposażonym w wiele ciekawych funkcji, m.in. obsługę konferencji, rozmowy w zakładkach oraz moduł sprawdzania pisowni (niestety, bez języka polskiego). Funkcjonalność programu może zostać rozszerzona za pomocą wtyczek. Jedną z nich jest moduł umożliwiający telefonowanie przez protokół SIP.

ViCo

ViCo to polski wideokomunikator, który pozwala na sprawną komunikację między pracownikami urzędu za pomocą głosu, obrazu i wiadomości błyskawicznych. ViCo zapewnia możliwość komunikacji indywidualnej oraz grupowej, użytkownicy mogą dołączać do utworzonego wcześniej spotkania.

Głównym zastosowaniem aplikacji są wideokonferencje. Użytkownik może prowadzić zdalne prezentacje i szkolenia, mając do dyspozycji całą paletę nowatorskich narzędzi, takich jak biała tablica (rysowanie, notowanie), mechanizmy wyświetlania prezentacji zapisanych w formacie PowerPoint oraz funkcje udostępniania aplikacji zapewniające możliwość wspólnej pracy na dokumentach, np. arkuszu kalkulacyjnym. ViCo wspomaga prowadzenie szkoleń, dostarczając narzędzi do sprawdzenia wiedzy uczestników (moduł testy) oraz zbierania opinii (funkcja ankiety). Organizator może udostępnić do pobrania dowolne pliki wszystkim uczestnikom spotkania. Program wyposażono w funkcje czatu prywatnego (przesyłanie komunikatów tekstowych z wybraną osobą) oraz publicznego.

Użytkownicy biorący udział w konferencji mają przypisane role: gospodarza, prezentera, uczestnika, słuchacza itp. W konferencjach i szkoleniach mogą uczestniczyć także osoby, które nie mają założonego konta w systemie. Służy do tego konto gościa. Organizator może więc zaprosić dowolną osobę, a nawet przyznać jej uprawnienia do poprowadzenia spotkania.

Komunikator działa w systemie Windows. Aby w pełni wykorzystać jego możliwości, potrzebny będzie komputer, słuchawki z mikrofonem oraz kamera internetowa. Dostępna jest także webowa wersja aplikacji umożliwiająca dołączenie i uczestnictwo w konferencji z poziomu przeglądarki internetowej, bez konieczności instalacji programu w systemie.

Zarządzanie kontami pracowników, podgląd statystyk, dostęp do ustawień usługi oraz płatności odbywają się z poziomu panelu administracyjnego przez stronę WWW. Pojedyncza licencja ViCo kosztuje 90 zł miesięcznie. Rabat, w wysokości do 20 procent, uzyskamy w przypadku zakupu większej liczby kont. Co ważne, użytkownicy biorący udział w spotkaniu jako goście nie muszą mieć wykupionego konta w systemie.

Microsoft Office Communicator 2007 R2

Microsoft dostarcza kompletne rozwiązania w zakresie technologii ujednoliconej komunikacji do zastosowań profesjonalnych. W ramach Unified Communications (UC) firma rozwija dwa zintegrowane serwery usług - Exchange Server 2007 i Office Communications Server 2007 oraz dwie aplikacje klienckie - Outlook 2007 i Office Communicator 2007. Exchange wraz z Outlookiem dostarczają niezawodny dostęp do poczty e-mail i współdzielonego kalendarza. Office Communications Server (OCS) wraz z programem klienckim zapewniają możliwość komunikacji w czasie rzeczywistym za pomocą wiadomości błyskawicznych, rozmów głosowych oraz wideokonferencji.

Office Communicator sprzedawany jest jako autonomiczna aplikacja oraz jako składnik pakietu Microsoft Office 2007 w wersjach Professional Plus oraz Enterprise. Produkty te dostępne są wyłącznie w ramach programu licencji zbiorczych. Office Communicator integruje się z pozostałymi aplikacjami Microsoftu, m.in. Outlook, OneNote i SharePoint. Oprogramowanie dostępne jest również w wersji mobilnej dla urządzeń przenośnych i telefonów oraz jako aplikacja webowa Communicator Web Access zapewniająca dostęp do funkcji komunikacyjnych z poziomu przeglądarki internetowej.

Program zawiera funkcję informowania o obecności. Mechanizm ten pozwala na bieżąco śledzić dostępność osób, z którymi chcemy się skontaktować. Obecność ustawiana jest na podstawie stanu logowania, aktywności aplikacji, np. aktualnie prowadzonej rozmowy, ale także kalendarza programu Outlook 2007. Aplikacja umożliwia komunikację ze współpracownikami i znajomymi na wiele sposobów - przez krótkie wiadomości tekstowe, rozmowy audio i wideo aż po telekonferencje. Office Communicator umożliwia szybkie przełączanie się między środkami komunikacji. Za pomocą jednego kliknięcia przejdziemy od rozmowy tekstowej do wideokonferencji. Rozwiązania budowane w ramach OCS-a umożliwiają dzwonienie na telefony stacjonarne, integrując telefonię IP ze starszymi systemami telefonicznymi opartymi na centralkach PBX. Office Communicator jest także doskonałym narzędziem pracy grupowej. Wspólna praca na dokumentach możliwa jest dzięki funkcji udostępniania Pulpitu.

IBM Lotus Sametime

Głównym konkurentem dla ujednoliconych rozwiązań komunikacyjnych Microsoftu (a może także na odwrót...) jest zestaw oprogramowania IBM Lotus. Obok narzędzi pracy grupowej i poczty elektronicznej Lotus Domino/Notes IBM rozwija oprogramowanie Lotus Sametime do komunikacji w czasie rzeczywistym. Lotus Sametime to zestaw dwóch produktów - serwera oraz aplikacji klienckiej Lotus Sametime Connect. Dostępna jest także wersja programu dla urządzeń przenośnych.

Oprogramowanie Sametime umożliwia sprawną komunikację między pracownikami urzędu za pośrednictwem wiadomości błyskawicznych, połączeń głosowych i obrazu oraz wideokonferencji. Rozwiązania Lotusa umożliwiają dzwonienie na telefony stacjonarne za pośrednictwem VoIP oraz integracji z centralkami PBX i zewnętrznymi usługami SIP. Program oferuje wygodne mechanizmy prowadzenia konferencji z możliwością współdzielenia aplikacji i ekranu oraz udostępniania plików i dokumentów. Uczestnicy mogą dołączać do spotkania przez przeglądarkę internetową.

Lotus Sametime ściśle integruje się z pozostałymi aplikacjami z rodziny IBM Lotus (Notes, Domino, Connection, Quickr), IBM WebSphere Portal oraz produktami Microsoftu (Outlook, SharePoint, programy pakietu Office). Oprogramowanie dostępne jest w czterech wersjach różniących się od siebie poziomem funkcjonalności - Entry, Standard, Advanced oraz Unified Telephony. Wersja podstawowa Entry umożliwia przesyłanie wiadomości błyskawicznych. Edycję Standard wyposażono dodatkowo w funkcje rozmowy głosowej, wideokonferencji, konferencji web, telefonowania VoIP i obsługi urządzeń mobilnych. Opcja Advanced zawiera wszystkie funkcje niższych wersji plus mechanizmy współdzielenia ekranu, usługi lokalizacji geograficznej oraz czatów grupowych. Wersja Unified Telephony dostarcza dodatkowe funkcje związane z telefonowaniem, m.in. oprogramowanie do wykonywania połączeń z komputera, integrację z centralkami telefonicznymi oraz mechanizmy zarządzania połączeniami przychodzącymi.

Autor zawodowo zajmuje się informatyką. Publikuje w magazynach komputerowych i serwisach internetowych.