Rys. B. Brosz

17 czerwca br. weszła w życie ustawa z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw (DzU nr 40, poz. 230), która wśród wielu znaczących zmian w zakresie funkcjonowania e-administracji wprowadziła nowe metody identyfikacji użytkowników w systemach teleinformatycznych administracji publicznej. Tym samym stworzono nowe możliwości komunikacji klientów z urzędami, alternatywne dla dotychczasowego bezpiecznego podpisu elektronicznego weryfikowanego za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu (dalej: podpisu kwalifikowanego). Do tej pory klienci, składając dokumenty elektroniczne do urzędów czy też załatwiając konkretną sprawę za pomocą środków komunikacji elektronicznej, musieli posługiwać się podpisem kwalifikowanym, którego koszty (choć nie tylko one) stanowiły barierę w masowym stosowaniu tego rodzaju narzędzi komunikacji. Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom samej administracji, a zwłaszcza jej klientów, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji opracowało alternatywę dla płatnego podpisu elektronicznego - profil zaufany ePUAP (dalej: PZ).

Profil to nie podpis

Na wstępie należy wyjaśnić, że profil zaufany nie jest podpisem elektronicznym - jest natomiast narzędziem, za pomocą którego można składać podpis elektroniczny czy też identyfikować się w systemach teleinformatycznych administracji publicznej. Zgodnie z definicją określoną w ustawie z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (DzU z 2001 r. nr 130, poz. 1450):

podpis elektroniczny to dane w postaci elektronicznej, które wraz z innymi danymi, do których zostały dołączone lub z którymi są logicznie powiązane, służą do identyfikacji osoby składającej podpis elektroniczny.

Tak też jest w przypadku nowego narzędzia. W znowelizowanej ustawie o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (dalej: uinf) pojawia się bowiem następująca definicja:

profil zaufany ePUAP to zestaw informacji identyfikujących i opisujących podmiot lub osobę będącą użytkownikiem konta na ePUAP, który został w wiarygodny sposób potwierdzony przez organ.

Oznacza to, że profil zaufany to w istocie potwierdzone w urzędzie dane identyfikujące osobę fizyczną (docelowo w przyszłości także podmiot), i to właśnie za pomocą tych danych użytkownik posiadający konto na ePUAP-ie będzie mógł składać podpis elektroniczny poprzez dołączenie tych danych (pliku PZ z danymi identyfikującymi osobę fizyczną) do danych podpisywanych (dokumentu elektronicznego). W znowelizowanej uinf pojawia się również definicja podpisu potwierdzonego profilem zaufanym (patrz: ramka "Nowa definicja").

Takie rozwiązanie polegające na dołączaniu danych użytkownika do elektronicznych danych, których integralność zapewnia system teleinformatyczny, wykorzystano w przypadku nowego narzędzia ePUAP, a także w dobrze znanym już rozwiązaniu umożliwiającym składanie elektronicznych deklaracji podatkowych teoretycznie bez podpisu (obecnie: PIT-36, PIT-36L PIT-37, PIT-38 i PIT-39). Wysyłając zeznanie podatkowe w postaci elektronicznej, obywatel dołącza do niego dane autoryzacyjne, wypełniając dodatkowe pola w formularzu, których pełny zakres jest w praktyce znany tylko jemu i urzędowi skarbowemu (PESEL, imię, nazwisko, data urodzenia, NIP i przede wszystkim kwota przychodu wpisana do deklaracji za poprzedni rok). Ten sposób przesłania podpisanej deklaracji dodatkowo uwiarygadnia automatyczne wystawienie Urzędowego Poświadczenia Odbioru (UPO), które podatnik może zapisać na swoim komputerze jako dowód złożenia określonego zeznania do określonego urzędu w określonym czasie.

[...]

Autor jest pełnomocnikiem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji ds. standaryzacji i integracji systemów teleinformatycznych administracji publicznej. Pełni również funkcję pełnomocnika wojewody podlaskiego ds. informatyzacji. Jest absolwentem Wydziału Informatyki Politechniki w Białymstoku.