Miesięcznik informatyków i menedżerów IT sektora publicznego

Igor Popławski

(Nie)dostępne witryny

Zgodnie z zapisami Krajowych Ram Interoperacyjności od czerwca 2015 r. wszystkie strony WWW instytucji publicznych muszą być dostępne dla osób z niepełnosprawnościami. Mimo to ponad połowa serwisów nie spełnia minimalnych wymagań dostępności.

Serwis MOPS-u w Cieszynie (www.mops.cieszyn.pl) został zwycięzcą tegorocznego konkursu Strona Internetowa bez Barier. Treść witryny jest czytelna dla osób słabiej widzących – zapewnia to odpowiedni kontrast między tekstem a tłem.

Obowiązek dostosowania serwisów internetowych do potrzeb osób z niepełnosprawnościami został nałożony na wszystkie podmioty realizujące zadania publiczne przez rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie Krajowych Ram Inter­operacyjności, minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej oraz minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych (DzU poz. 526 ze zm.; rozporządzenie KRI). Choć na dostosowanie serwisów WWW urzędy dostały trzy lata, do dzisiaj z wielu urzędowych witryn nie mogą korzystać osoby o specjalnych potrzebach.

Lepiej nie znaczy dobrze

– Minęło już pięć lat od daty wejścia w życie rozporządzenia KRI, ale dostępność stron WWW dla potrzeb osób z niepełnosprawnościami jest wciąż na niskim poziomie – mówi Artur Marcinkowski, założyciel Fundacji Widzialni, która od wielu lat uczestniczy w pracach legislacyjnych dotyczących serwisów bez barier, opiniuje i wydaje rekomendacje dla rozwiązań sprzyjających cyfrowemu włączeniu osób o specjalnych potrzebach. Organizacja ta co roku publikuje raporty z prowadzonych przez siebie badań stanu dostępności serwisów WWW instytucji publicznych. Dane opublikowane w tzw. Raporcie Otwarcia z 2013 r. nie napawały optymizmem – zaledwie 1,7% przebadanych serwisów spełniało wówczas minimalne wymagania rozporządzenia KRI. – W 2015 r. dostępnych było już blisko 13% zbadanych witryn, a Raport Dostępności 2017 pokazał, że poziom dostępności wzrósł znacząco, do 47% – mówi Artur Marcinkowski. Nie sposób nie zauważyć istotnej poprawy, jednak wciąż proces ten postępuje nie dość szybko, zwłaszcza w kontekście rosnących potrzeb użytkowników wynikających z cyfryzacji państwa.

Do podobnych wniosków na temat niewystarczającej dostępności cyfrowej stron publicznych dla osób o specjalnych potrzebach prowadzą wnioski kontroli NIK-u opublikowane w ubiegłym roku w raporcie „Realizacja przez podmioty wykonujące zadania publiczne obowiązku dostosowania ich stron internetowych do potrzeb osób niepełnosprawnych”. Jak stwierdzili kontrolerzy, pomimo podjętych starań i trzyletniego okresu przejściowego urzędy nie doprowadziły do zapewnienia wymaganej dostępności serwisów dla osób z niepełnosprawnościami, a znaczna cześć witryn wymaga jeszcze wielu poprawek i sporych nakładów pracy.

Błędy w kodzie, brak alternatywy

Nieopisane lub nieprawidłowo opisane elementy graficzne, nieopisane linki, nieprawidłowa struktura nagłówków, słaby kontrast, nieopisane elementy nawigacyjne i pola formularzy, błędy w kodzie HTML – to zdaniem Artura Marcinkowskiego błędy, które powtarzają się od lat. Kontrola NIK-u pokazała, że jednym z najczęstszych błędów, szczególnie dotkliwych dla osób niewidomych i słabo widzących, było nieprawidłowe odczytywanie treści przez czytniki ekranu, wynikające z błędów w kodzie HTML. Dużym problemem, dotyczącym 40% witryn, okazała się niedostępność dla osób niewidomych i głuchych materiałów multimedialnych (filmów, nagrań audio). Jeśli już tego rodzaju materiały się pojawiały, osoby te nie mogły zapoznać się z pełną ich treścią, ponieważ w ponad 90% przypadków były one publikowane bez stosownej alternatywy (np. w postaci napisów dla materiałów audio-wideo czy audiodeskrypcji). Mimo że wszystkie treści oraz funkcjonalności na stronie WWW powinny być dostępne z interfejsu klawiatury, warunek ten spełniało zalewie pięć witryn. Na pozostałych stronach znacznik klawiatury (tzw. fokus) najczęściej był słabo widoczny lub był niewidoczny, zdarzało się, że blokował się na niektórych elementach strony lub niektóre elementy pomijał. Dużym problemem okazała się również słaba dostępność formularzy służących m.in. do kontaktu z urzędem drogą elektroniczną. Osoby niewidome nie wiedziały, jak je wypełnić, ponieważ programy czytające nie mogły odczytać instrukcji.

Podstawowy standard: WCAG 2.0

Najważniejszym obecnie aktem prawnym regulującym kwestie dostępności stron WWW administracji publicznej dla osób z niepełnosprawnościami jest rozporządzenie KRI wydane na podstawie art. 18 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (tekst jedn. DzU z 2017 r., poz. 570). Szczególnie istotny jest art. 19 rozporządzenia KRI, który zobowiązuje podmioty realizujące zadania publiczne do dostosowania serwisów WWW do standardu WCAG 2.0 na poziomie AA.

[...]

Autor jest dziennikarzem specjalizującym się w zagadnieniach IT.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma. Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.
 
 

Polecamy

Biblioteka Informacja Publiczna

Specjalistyczne publikacje książkowe dla pracowników administracji publicznej

więcej