Miesięcznik informatyków i menedżerów IT sektora publicznego

Igor Popławski

Komunikacja w nowej odsłonie

Dzięki Systemowi Informacji Pasażerskiej, wdrożonemu w Łodzi w ramach inteligentnego systemu sterowania ruchem, pasażerowie komunikacji publicznej mogą sprawniej podróżować po mieście. Urzędnicy zyskali wiedzę o realizacji rozkładów jazdy i punktualności przejazdów, co pozwala na bardziej efektywne zarządzanie komunikacją.

Dzięki systemowi informacji pasażerskiej pracownicy ZDiT zyskali doskonałe narzędzie do weryfikacji czasów przejazdów, dzięki któremu mogą układać realne rozkłady jazdy i lepiej zarządzać taborem.

Łódzki System Informacji Pasażerskiej (SIP), wyposażony w ponad 220 tablic świetlnych ulokowanych na przystankach i moduły GPS w prawie 500 autobusach, jest jednym z największych tego typu projektów w Polsce. Elektroniczne tablice informują mieszkańców, za ile minut autobus czy tramwaj danej linii pojawi się na przystanku. Dane te przekazywane są również do udostępnionej pasażerom aplikacji mobilnej myBus oraz na dedykowaną stronę internetową rozklady.lodz.pl. – SIP wykorzystuje urządzenia nawigacji GPS umieszczone w pojazdach, dzięki czemu może działać w trybie dynamicznym i podawać realne, a nie „rozkładowe” godziny przyjazdu tramwajów i autobusów – mówi Krzysztof Smela, kierownik Centrum Sterowania Ruchem (CSR) Zarządu Dróg i Transportu w Łodzi (ZDiT).

Trudności komunikacyjne

To właśnie ZDiT Łódź zawdzięcza wdrożenie nowoczesnego rozwiązania wspierającego miejską komunikację. Sam pomysł na system informujący pasażerów nie tylko o faktycznym czasie przyjazdu środków komunikacji, ale także o utrudnieniach na trasie, zmianach w ruchu i opóźnieniach przyjazdów, pojawił się w Łodzi już kilkanaście lat temu. Duża mobilność łodzian, spowodowana w znacznej mierze względami zarobkowymi, postawiła przed osobami zarządzającymi komunikacją zbiorową szczególnie trudne zadanie. Ponieważ na obrzeżach Łodzi i w miejscowościach sąsiadujących z ośrodkiem miejskim położonych jest wiele zakładów produkcyjnych i centrów logistycznych, rozwiązaniem, które w największym stopniu odpowiadało na potrzeby pasażerów, było wykorzystanie różnych rodzajów transportu. W tych warunkach najlepiej sprawdzał się transport szynowy, czyli tramwaje i pociągi. Nie bez przyczyny aglomeracja łódzka dysponuje najdłuższą linią tramwajową w Polsce, której długość wynosi 34 km. – Jednym z problemów, najsilniej odczuwalnych przez pasażerów, którzy podczas jednej podróży zmieniali środki transportu, był brak jakiejkolwiek informacji na temat zmian w organizacji ruchu pojazdów, awarii sieci trakcyjnej, wypadków drogowych czy silnego zakorkowania danego odcinka trasy – mówi Tomasz Andrzejewski ze ZDiT. W takich przypadkach pasażerowie zmuszeni byli spędzać na przystankach mnóstwo czasu, oczekując na przybycie tramwaju, autobusu czy środka komunikacji zastępczej. Remedium na tego typu kłopoty stanowić miał SIP.

Obszarowy System Sterowania Ruchem

Pierwsze osiem elektronicznych tablic informacyjnych ustawiono na przystankach w 2008 r., jednak najnowsza i największa część systemu stworzona została w 2015 r. i wiązała się z modernizacją ważnego szlaku komunikacyjnego w Łodzi – trasy W-Z. Wtedy został tu wdrożony projekt Obszarowego Systemu Sterowania Ruchem (OSSR), którego celem była poprawa płynności i przepustowości ruchu kołowego, skrócenie czasu przejazdu pojazdów komunikacji miejskiej, a także stworzenie systemu informacji dla kierowców i pasażerów. SIP w naturalny sposób stał się więc częścią większego przedsięwzięcia, w ramach którego ponad 260 skrzyżowań zostało połączonych siecią światłowodową i nadrzędnym systemem sterowania. – Umożliwiło to zdalną kontrolę w czasie rzeczywistym urządzeń zarządzania i wprowadziło większą swobodę w poruszaniu się po mieście wszystkim uczestnikom ruchu drogowego – mówi Krzysztof Smela.

Realizacja tych zadań jest możliwa dzięki wykorzystaniu systemu SCATS (Sydney Coordinated Adaptive Traffic System), który zapewnia optymalne wykorzystanie sygnalizacji świetlnej i układu dróg poprzez zarządzanie tymi elementami w czasie rzeczywistym. Narzędzie to umożliwia sterowanie sygnalizacją z priorytetami dla komunikacji publicznej na podstawie bieżącej i stałej analizy warunków ruchu. Parametry sterowania, takie jak m.in. długość cyklu świetlnego czy poszczególnych jego faz, są określane w sposób automatyczny w czasie rzeczywistym i przesyłane do sterowników lokalnych na skrzyżowaniach, w których dane te są adaptowane do aktualnych warunków ruchu. – Mechanizm ten pozwala zadbać w pierwszej kolejności o płynny przejazd przez miasto pojazdów komunikacji publicznej, co było najważniejszym celem inwestycji scentralizowanego sterowania ruchem w Łodzi – podkreśla Smela.

W skład systemu OSSR, oprócz tablic informacji pasażerskiej na przystankach, urządzeń GPS zamontowanych we wszystkich autobusach i tramwajach oraz systemu sterującego sygnalizacją świetlną na skrzyżowaniach, weszło ponad 90 kamer obrotowych o dużej rozdzielczości z funkcją nagrywania, które dają możliwość monitorowania na żywo sytuacji na łódzkich ulicach, a także dziewięć tablic zmiennej treści ulokowanych na głównych skrzyżowaniach. Tablice systemu VMS (Video Management System) pozwalają na dynamiczne informowanie kierowców o warunkach drogowych, jednak ich głównym zadaniem jest podawanie przewidywanego czasu przejazdu pomiędzy zdefiniowanymi punktami trasy, co ułatwia użytkownikom wybór dróg alternatywnych. Funkcjonalność ta realizowana jest poprzez sieć kamer systemu ANPR (Automatic Number Plate Recognition). Stanowi on jeden z ważniejszych podsystemów OSSR i pozwala na automatyczne odczytywanie numerów tablic rejestracyjnych, dzięki czemu możliwe jest mierzenie czasu przejazdu pojazdów pomiędzy poszczególnymi punktami lokalizacji kamer i badanie ruchliwości aut na danym obszarze. Całości wyposażenia systemu dopełniły pętle indukcyjne na wszystkich skrzyżowaniach z sygnalizacją świetlną, które mierzą czas odstępu pomiędzy kolejnymi pojazdami oraz „meldują” ich obecność na skrzyżowaniu.

[...]

Autor jest dziennikarzem specjalizującym się w zagadnieniach IT.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma. Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.
 
 

Polecamy

Biblioteka Informacja Publiczna

Specjalistyczne publikacje książkowe dla pracowników administracji publicznej

więcej