Miesięcznik informatyków i menedżerów IT sektora publicznego

Agnieszka Malczewska-Poteralska

Cyfrowa eksploatacja wizerunku

Wśród zasobów cyfrowych administracji publicznej znajdują się wizerunki stanowiące dobra niematerialne objęte ochroną prawną. Celowe jest pytanie o legalność ich utrwalania i ewentualnego rozpowszechniania, w szczególności w internecie.

Rys. B. Brosz

Jak pokazuje praktyka, wiedza w zakresie zasad ochrony prawnej wizerunku nadal jest dalece niewystarczająca. Pokutuje to przypadkami nieświadomej bezprawnej eksploatacji cudzego wizerunku. Wiele osób ma też wątpliwości co do możliwości wykorzystania utrwalenia wizerunku w sytuacjach, w których bez wątpienia możliwość ta istnieje na podstawie przepisów prawa i nie wymaga uzyskania niczyjej zgody.

Wizerunek: mity i fakty

Brak dostatecznej wiedzy na temat zasad ochrony prawnej wizerunku daje o sobie znać już u podstaw tego zagadnienia, to jest w zakresie właściwego rozumienia pojęcia wizerunku. Po trosze jest to wynik konwencji językowej przyjętej w potocznym języku polskim. Popularne jest łączenie wizerunku z dobrym imieniem człowieka lub renomą instytucji, przedsiębiorstw lub ich organów. Panuje również dość powszechne przekonanie, że artykuł prasowy, reportaż telewizyjny lub inny materiał może naruszyć wizerunek cudzej nieruchomości poprzez fakt jej sfilmowania i następnie rozpowszechnienia materiału zawierającego rejestrację cudzej posesji. Tymczasem wizerunek w rozumieniu art. 23 kc i art. 81 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jedn. DzU z 2016 r. poz. 666 ze zm.; praut) stanowi prawem chronione dobro osobiste osoby fizycznej, czyli każdego człowieka, a nie instytucji, jej organu lub jakiejkolwiek rzeczy, w tym nieruchomości.

Pojedyncze przykłady orzecznictwa sądowego wskazują na możliwość szerszego przedmiotowego ujęcia komentowanego dobra chronionego poprzez objęcie nim również rzeczy przynależnych danej instytucji lub jej symboli. Są to jednak przypadki niewątpliwie błędnej interpretacji pojęcia wizerunku, którego wykładnia nie budzi obecnie większych kontrowersji na gruncie dominującej linii orzeczniczej oraz poglądów komentatorów. W kwestii tej wypowiedział się Sąd Najwyższy w zamierzchłym już orzeczeniu z 25 maja 1977 r. (I CR 159/77), które w żadnej mierze nie straciło na swej aktualności na gruncie obecnie obowiązujących przepisów kc i praut. Sąd Najwyższy wyraził w nim jednoznacznie ocenę prawną, zgodnie z którą:

Nie jest bowiem wizerunkiem osoby prawnej ani wizerunek miejsca jej siedziby, ani osób wchodzących w skład jej organów lub nawet całego zespołu itp. jej elementów (z osobna lub łącznie wziętych).

Osoba prawa cywilnego nie ma swego wizerunku, niezależnie od teoretycznej konstrukcji tej instytucji.

Stąd też nie ma swego wizerunku również powodowe przedsiębiorstwo państwowe, nie stanowią zaś tego wizerunku fotografie niektórych członków Zespołu reprodukowane (za ich zgodą) w wydanym przez pozwanego kalendarzu, wobec czego ewent. nawet brak zgody kierownika zespołu na zamieszczenie tych fotografii w kalendarzu jest w tym przypadku bez znaczenia.

[...]

Autorka jest adwokatem w Kancelarii Prawnej Bukowski i Wspólnicy z Krakowa. Specjalizuje się w dziedzinie prawa własności intelektualnej, w tym prawa autorskiego, własności przemysłowej, prawa reklamy, ochrony dóbr osobistych oraz prawa konkurencji. Prowadzi warsztaty i seminaria naukowe, publikuje w prasie specjalistycznej i biznesowej.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma. Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.
 
 

Admin wITek

Admin wITek - Wrzesień 2012

Galeria wITka   

Polecamy

Biblioteka Informacja Publiczna

Specjalistyczne publikacje książkowe dla pracowników administracji publicznej

więcej