Miesięcznik informatyków i menedżerów IT sektora publicznego

Marcin Lisiecki

Optymalizacja z głową

Aby zwiększyć wydajność i komfort pracy na komputerze, najlepiej nabyć nowoczesną i szybką maszynę – to jednak spory wydatek. Techniki optymalizacji programowej są różne, jednak nie wszystkie i nie w każdym przypadku przyniosą oczekiwany rezultat.

Rys. B. Brosz

Jeśli chcemy przyspieszyć system bez konieczności wymiany podzespołów komputera, trzeba pamiętać, że metody optymalizacji będą bardziej widoczne w przypadku wolniejszych maszyn i starszych systemów operacyjnych. Nowy, bardzo wydajny komputer z systemem Windows 10 raczej nie da nam odczuć, że pracuje wolniej, bo np. od daw­na nie czyściliśmy Rejestru lub zainstalowaliśmy wiele programów i zrobił się bałagan. Ale już wtargnięcie na dysk złośliwego oprogramowania może skutecznie utrudnić pracę nawet na najlepszym sprzęcie. Przesadne usuwanie programów i usług może natomiast znacząco obniżyć funkcjonalność peceta. Jeśli natomiast mamy średniej klasy komputer z dyskiem talerzowym, to np. regularne usuwanie plików tymczasowych skróci czas potrzebny aplikacjom do tworzenia nowych zbiorów tego typu. Zobaczmy więc, jakie metody optymalizacji i kiedy stosowane będą miały sens.

System i aplikacje

W miarę rozwoju danego systemu operacyjnego programiści cały czas go ulepszają i optymalizują jego działanie. Tak więc im nowsze wydanie posiadamy, tym bardziej możemy liczyć na to, że ma ono w sobie zaszyte technologie zapobiegające spadkom wydajności z różnych powodów, np. wskutek fragmentacji plików. Nowoczesne systemy starają się zapobiegać temu zjawisku, jednak ich skuteczność nie jest oczywiście stuprocentowa. Jeśli chodzi o zainstalowane w systemie aplikacje, nawet kiedy jest ich bardzo dużo, to tak naprawdę jedynie zajmują nam miejsce na dysku. Nie mają natomiast wpływu na szybkość działania komputera, jeżeli nie są uruchomione. Jednak mogą one być tak skonfigurowane, że będą się uruchamiać wraz z systemem, co już ma wpływ na obciążenie zasobów. Część z nich instaluje też dodatkowe komponenty, które są cały czas aktywne w postaci procesów, niekoniecznie widocznych w zasobniku systemowym. Jeśli mamy komputer z pojemnym dyskiem HDD, to wystarczy wyłączyć ich autouruchamianie, ale gdy dysponujemy jedynie niewielkim napędem SSD, każdy megabajt jest na wagę złota, więc lepiej zadbać o wolne miejsce i usunąć zbędne programy.

Pamięć i priorytety

Dobrym przykładem optymalizacji, na którą raczej szkoda czasu, jest korzystanie z narzędzi do uwalniania miejsca w pamięci operacyjnej. Ich autorzy przekonują, że dzięki temu zabiegowi komputer zacznie działać znacznie szybciej. Rzeczywistość jest jednak taka, że system dynamicznie zarządza wolną przestrzenią w RAM, a do pomocy w przypadku jej braku ma plik wymiany. Jeśli nawet zwolnimy miejsce (zakładając, że komputer dysponuje niewielką ilością pamięci fizycznej), to i tak zostanie ono szybko zapełnione nowymi danymi, np. ze wspomnianego pliku wymiany, co niepotrzebnie obciąża dysk i w efekcie zmniejsza wydajność.

System Windows przydziela najwięcej zasobów tej aplikacji, która w danej chwili jest najbardziej wykorzystywana. Dopiero gdy zacznie ich brakować (wiele procesów działających równolegle), może wystąpić spadek wydajności. Jeśli zależy nam na wydajnej pracy głównego programu, którego aktualnie używamy, lepiej przydzielić mu wyższy priorytet niż aplikacjom dodatkowym, np. za pomocą Menedżera zadań. Mocno spowolnić komputer mogą też programy wykonujące intensywne operacje dyskowe i/lub generujące duży ruch sieciowy, np. akceleratory pobierania czy klienty sieci p2p. Warto więc wprowadzić im ograniczenia w ustawieniach lub po prostu je wyłączyć w czasie pracy z innym wymagającym oprogramowaniem.

Przywracanie systemu i plik wymiany

Wiele osób uważa, że wbudowana w system Windows usługa Rstrui (Ochrona systemu) spowalnia działanie komputera i pochłania gigantyczną ilość miejsca na twardym dysku, dlatego po prostu ją dezaktywuje. Ten mechanizm chroni nas jednak przed skutkami poważnej awarii, a uruchamiany jest jedynie podczas wykonywania operacji bardzo ingerujących w system i jego działanie, jak np. instalacja nowych sterowników czy używanie narzędzi do… optymalizacji, które potrafią zmieniać newralgiczne ustawiania lub modyfikują Rejestr.

[...]

Autor jest niezależnym dziennikarzem publikującym w magazynach komputerowych. Ma zawodowe doświadczenie w testowaniu sprzętu i oprogramowania komputerowego.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma. Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.
 
 

Polecamy

Biblioteka Informacja Publiczna

Specjalistyczne publikacje książkowe dla pracowników administracji publicznej

więcej