Miesięcznik informatyków i menedżerów IT sektora publicznego

Katarzyna Bielińska

Informacja na wagę bezpieczeństwa

Informatyczny System Osłony Kraju przed nadzwyczajnymi zagrożeniami stanowi kompleksowe, zaawansowane narzędzie analizy i ostrzegania przed groźnymi zjawiskami. Najczęściej ostrzega przed niebezpieczeństwami meteorologicznymi i hydrologicznymi.

Hydroportal, powstały w ramach projektu ISOK, to publicznie dostępny serwis WWW umożliwiający przegląd danych dotyczących ryzyka powodziowego, przeciwdziałania suszy i prezentujący plany gospodarowania wodami.

Geneza powstania projektu Informatycznego Systemu Osłony Kraju przed nadzwyczajnymi zagrożeniami (dalej: ISOK) wydaje się oczywista: istniejące dotąd w Polsce systemy informatyczne wykorzystywane do osłony ludności i gospodarki były silnie rozproszone oraz niejednolite. Bazowały na różnych rozwiązaniach technicznych i posługiwały się różnymi bazami danych. Wszystko to nie dawało wystarczającej gwarancji skutecznego powiadamiania i ostrzegania mieszkańców oraz instytucji o zagrożeniach. Zapewnienie efektywnego systemu osłony kraju przed nadzwyczajnymi zagrożeniami było szczególnie istotne z uwagi na rosnącą liczbę tego typu zdarzeń oraz coraz większą skalę skutków – ekonomicznych i społecznych – które one wywołują. Skala strat powodowanych przez katastrofy naturalne w Polsce była ogromna – każdego roku z budżetu państwa na usuwanie skutków klęsk żywiołowych wydawano wielomilionowe kwoty. Brak rozwiązania systemowego, które zapewniłoby sprawne funkcjonowanie zarządzania kryzysowego w Polsce, ze szczególnym ukierunkowaniem na zagrożenia powodziowe, był więc dotkliwy.

Jako remedium na te problemy w 2010 r. pojawiła się inicjatywa mająca na celu konsolidację informacji o zagrożeniach i umieszczenie ich w profesjonalnym systemie informatycznym, wykorzystującym zintegrowaną bazę danych oraz nowoczesny moduł rozpowszechniania informacji do końcowych użytkowników – zarówno dla administracji państwowej, jak i indywidualnego obywatela. Realizacją koncepcji ISOK zajęło się konsorcjum instytucji rządowych i naukowych: Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej (obecnie Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie), które od 2012 r. pełniło rolę lidera projektu, Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowy Instytut Badawczy (dalej: IMGW – PIB), Główny Urząd Geodezji i Kartografii, Instytut Łączności – Państwowy Instytut Badawczy oraz Rządowe Centrum Bezpieczeństwa. System ISOK powstał w ramach projektu „Informatyczny System Osłony Kraju przed nadzwyczajnymi zagrożeniami” współfinansowanego przez Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka oraz Narodowy Fundusz Ochrony Środowiskai Gospodarki Wodnej. Łączna wartość projektu wyniosła niemal 300 mln złotych.

Jeden system, wiele produktów

Podczas projektowania systemu przyjęto kilka zasad ogólnych: ISOK miała cechować ciągłość działania oraz interoperacyjność, system został opracowany zgodnie z koncepcją architektury zorientowanej na usługi (ang. service-oriented architecture – SOA). Informacje w ramach systemu miały być współdzielone, dostępne i chronione, przyjęto tez zasadę powszechności usług. System miał być skalowalny, a środowisko informatyczne zwirtualizowane. Kluczowymi elementami ISOK dostępnymi dla wszystkich użytkowników są: Hydroportal (isok.gov.pl/hydroportal.html) oraz Krajowy Portal ISOK (isok.imgw.pl).

Hydroportal to publicznie dostępny serwis WWW obejmujący swoim zakresem szeroko pojętą tematykę z zakresu gospodarowania wodami na obszarze Polski. Umożliwia przegląd danych dotyczących ryzyka powodziowego, przeciwdziałania suszy i prezentuje plany gospodarowania wodami. Są tu publikowane zestawy danych mapowych obejmujące moduł tematyczny związany ze wstępną oceną ryzyka powodziowego, mapy ryzyka powodziowego, mapy zagrożenia powodziowego, plany zarządzania ryzykiem powodziowym. Portal udostępnia również dane z Systemu Informacyjnego Gospodarowania Wodami (dalej: SIGW) i informacje z Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych. Hydroportal stanowi węzeł krajowej infrastruktury informacji przestrzennej oraz centralny punkt dostępowy do usług, o których mowa w art. 9 ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej (tekst jedn. DzU z 2018 r., poz. 1472 ze zm.), oraz innych informacji z zakresu gospodarowania wodami.

Krajowy Portal ISOK przedstawia w sposób zagregowany informacje o zagrożeniach mogących zaistnieć z powodu warunków meteorologicznych lub hydrologicznych.Portal umożliwia przeglądanie i analizowanie danych publikowanych przez IMGW-PIB dotyczących aktualnych ostrzeżeń meteorologicznych i hydrologicznych oraz map zagrożeń meteorologicznych (MZM) i map innych zagrożeń (MIZ). Mapy te obrazują zróżnicowanie przestrzenne występowania ekstremalnych zjawisk pogodowych, jakie wydarzyły się w ostatnich dekadach (mapy historyczne/klimatologiczne), oraz przedstawiają obszary, gdzie zjawiska te są prognozowane (mapy operacyjne/prognostyczne). Są tu prezentowane dane związane z tymi rodzajami zagrożeń atmosferycznych, które powodują największe niebezpieczeństwo dla zdrowia i życia człowieka oraz jego działalności gospodarczej, a także dla środowiska naturalnego.

[...]

Autorka jest dziennikarką specjalizującą się w zagadnieniach IT.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma. Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.
 
 

Polecamy

Biblioteka Informacja Publiczna

Specjalistyczne publikacje książkowe dla pracowników administracji publicznej

więcej