Miesięcznik informatyków i menedżerów IT sektora publicznego

Katarzyna Bielińska

Transport w wersji smart

Rzeszów postawił na nowoczesne rozwiązania transportowe. Rzeszowski Inteligentny System Transportowy, wdrożony w stolicy Podkarpacia, to odpowiedź na problemy komunikacyjne związane z intensywnym rozwojem miasta.

Do Centrum Obszarowego Sterowania Ruchem Drogowym spływają bieżące informacje z 64 rzeszowskich skrzyżowań i ulic. Zadaniem pracujących tu operatorów jest zapewnienie kierowcom płynnej i bezpiecznej jazdy przez miasto.

Problemów dotyczących transportu w Rzeszowie było sporo. – Rosło zatłoczenie w centrum, praktycznie nie istniała komunikacja autobusowa nieodseparowana od ruchu samochodowego, malała efektywność ekonomiczna transportu publicznego – wylicza Tadeusz Ferenc, prezydent Rzeszowa. Całości obrazu dopełniały przestarzały tabor i spóźniające się autobusy. Wszystko to sprawiało, że pasażerowie coraz częściej rezygnowali z transportu publicznego i przesiadali się do własnych aut, co jeszcze bardziej pogłębiało niewydolność komunikacyjną miasta.

Rozwiązanie systemowe

Z przeprowadzonych przez magistrat analiz wynikało, że nie wystarczy zakup nowych autobusów, przebudowa skrzyżowań czy wydzielenie buspasów – konieczna jest inwestycja w elektroniczny system sterowania ruchem, który wesprze i zoptymalizuje płynność ruchu samochodowego i działanie komunikacji publicznej. Tak powstała idea utworzenia i wieloetapowego rozwoju Rzeszowskiego Inteligentnego Systemu Transportowego (RIST). System był wdrażany od 2011 do 2015 r. w ramach trzech projektów współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej.

Jednym z najważniejszych komponentów RIST jest System Obszarowego Sterowania Ruchem Drogowym, który poprzez dynamiczną synchronizację działania sygnalizacji świetlnych i nadawanie priorytetu dla komunikacji miejskiej usprawnia płynny przejazd przez miasto. Kolejny z elementów – System Zarządzania Transportem Publicznym – pozwala na zdalne zarządzanie flotą autobusów, a także optymalizację układu linii autobusowych. System 164 dwustronnych tablic LED zainstalowanych na przystankach z informacją o rzeczywistym czasie przyjazdu autobusów ułatwia pasażerom korzystanie z komunikacji miejskiej. Pozostałe elementy tworzące RIST to System Dynamicznego Ważenia Pojazdów pozwalający na wykrywanie pojazdów przeciążonych lub przeładowanych oraz System Obsługi i Zarządzania Strefą Płatnego Parkowania w mieście, w ramach którego kontrolowany jest m.in. stopień zajętości parkingów.

Do zadań specjalnych

Aby wprowadzić w życie tak złożony projekt, Urząd Miasta Rzeszowa (UMR) utworzył specjalny zespół, którym kierował Paweł Potyrański, dyrektor Wydziału Pozyskiwania Funduszy Urzędu Miasta Rzeszowa, pełniący jednocześnie funkcję koordynatora wdrożenia i kierownika projektów. Dodatkowo, dla zapewnienia wsparcia decyzyjnego przez najwyższe władze gminy, w magistracie powołany został pełnomocnik ds. realizacji projektów w randze zastępcy prezydenta. Funkcję tę pełnił Marek Ustrobiński. Bezpośrednio w pracach wdrożeniowych ze strony miasta brało udział ok. 20 osób – byli to pracownicy różnych szczebli z Wydziału Pozyskiwania Funduszy oraz Biura Obsługi Informatycznej i Telekomunikacyjnej UMR, z Zarządu Transportu Miejskiego (ZTM), Miejskiej Administracji Targowisk i Parkingów oraz Miejskiego Zarządu Dróg (MZD). Głównymi wykonawcami byli: hiszpańska firma Aeronaval de Construcciones e Instalaciones, Adecco Data Systems S.A. z Rzeszowa, odpowiedzialna m.in. za rozbudowę systemu informacji pasażerskiej oraz strefy płatnego parkowania, oraz PHU. „Telsat”, twórca systemu ważenia pojazdów. – Ważniejsze kwestie ustalaliśmy z wykonawcami podczas cyklicznych narad roboczych – mówi Paweł Potyrański. Dodatkowo współpracę między urzędnikami i firmami zewnętrznymi wspierał zewnętrzny specjalistyczny zespół nadzoru inwestycyjnego. – Dzięki takiemu rozwiązaniu oraz skierowaniu do pracy w zespole projektowym merytorycznych i decyzyjnych przedstawicieli miasta mogliśmy na bieżąco rozwiązywać problemy, a jednocześnie szkolić osoby zarządzające systemem – podkreśla Marek Ustrobiński.

Dyscyplina na problemy

Największymi wyzwaniami okazały się skala projektu oraz czas trwania wdrożenia, ograniczony terminami wynikającymi z zobowiązań umów unijnych dofinansowań. Koncepcyjne przygotowania do wdrożenia zostały zakończone jeszcze w 2011 r., jednak techniczna część rozpoczęła się dopiero w połowie 2013 roku. Panaceum na większość bieżących problemów okazała się bardzo duża dyscyplina zarządzania poszczególnymi etapami wdrożenia i kontraktami. – Spore znaczenie miał też dobór współpracowników o wysokich kwalifikacjach, znakomicie przygotowanych do swoich zadań – zarówno z instytucji miejskich, włączonych do RIST, jak i z firm zewnętrznych, a także sprawne podejmowanie niełatwych nieraz decyzji i przestrzeganie podjętych ustaleń – podkreśla Tadeusz Ferenc.

Dużą wartość dla sprawnego przebiegu całego procesu projektowego miały również testy przedwdrożeniowe, które pozwoliły zidentyfikować, a potem usunąć problemy z łącznością, umożliwiły synchronizację poszczególnych podsystemów i integrację z systemami dziedzinowymi UMR oraz pozostałych instytucji miejskich. Pracownicy wszystkich jednostek zaangażowanych we wdrożenie RIST zostali nie tylko przeszkoleni z możliwości nowego systemu, ale również zorganizowani we współpracujące ze sobą zespoły. Zostały one stworzone w ramach trzech wzajemnie się uzupełniających i jednocześnie redundantnych centrów sterowania i zarządzania ruchem oraz transportem publicznym. Centra te stanowią serce całego układu i pozwalają na integrację wszystkich podsystemów działających w obrębie RIST.

[...]

Autorka jest dziennikarką specjalizującą się w zagadnieniach IT.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma. Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.
 
 

Polecamy

Biblioteka Informacja Publiczna

Specjalistyczne publikacje książkowe dla pracowników administracji publicznej

więcej