Miesięcznik informatyków i menedżerów IT sektora publicznego

Igor Popławski

Podstawy prawne otwierania danych publicznych

Gwarantem udostępniania informacji publicznych w sposób umożliwiający ich dalsze wykorzystanie są spójne rozwiązania prawne. Muszą one na poziomie ustaw i aktów wykonawczych określać priorytety, zadania i możliwości urzędów związane z open data.

Rys. A. Sobierajski
Rys. A. Sobierajski

Administracja publiczna wytwarza i gromadzi ogromne ilości danych, które mogą przyczynić się do rozwoju gmin, miast i całego państwa na wielu płaszczyznach. Jedna z najważniejszych korzyści wynikających z otwierania danych publicznych wiąże się z gospodarczą wartością informacji. Dane publiczne mogą stanowić fundament dla powstawania innowacyjnych usług i produktów, pobudzających rozwój lokalnej gospodarki poprzez tworzenie nowych miejsc pracy i zachęcanie do inwestycji. Ekonomiczny i społeczny potencjał informacji będących w rękach administracji został dokładnie policzony – szacunki Komisji Europejskiej wskazują, że w latach 2016–2020 bezpośrednia wartość rynku danych publicznych wyniesie 325 mld euro, a samo otwarcie zasobów publicznych danych może podnieść PKB Unii Europejskiej o 0,5%.

Dane dla biznesu

Jedną z przyczyn tak ogromnego potencjału danych publicznych jest różnorodność informacji wytwarzanych i gromadzonych przez administrację – mamy tu bowiem dane podstawowe dotyczące ewidencji ludności, przedsiębiorstw i stowarzyszeń oraz ewidencje przestrzenne (np. punktów adresowych, gruntów, lokali) i zbiory mapowe (w tym zdjęcia lotnicze, słowniki terytorialne). Poza danymi podstawowymi w rękach administracji znajdują się takie zbiory danych, jak: ewidencje kierowców i pojazdów, rejestry zabytków i zbiory dóbr kultury, dane pogodowe, geodezyjne, podatkowe i oświatowe. Wyniki badań naukowych, dane statystyczne (GUS), informacje o lokalach komunalnych do wynajęcia, rejestry wydatków instytucji publicznych, informacje o zamówieniach publicznych, rejestry typu KRS, dane o spółkach akcyjnych, informacje o wynikach kontroli państwowych w sklepach i restauracjach – to kolejne ciekawe zbiory danych, których umiejętne wykorzystanie może przynieść finansowe profity.

O tym, jakie możliwości kryją te informacje, świetnie wiedzą samorządy, które oddały open data w ręce programistów, miejskich aktywistów, społeczników, lokalnych start-upów. Hackatony i konkursy z ich udziałem organizowane coraz częściej przez miasta owocują aplikacjami internetowymi (mashupami) i mobilnymi, poprawiającymi codzienną jakość życia mieszkańców i ujawniającymi swój społeczny potencjał. Na wykorzystaniu danych udostępnionych przez miasto zasadza się sukces Jakdojade.pl, jednej z najlepiej rozpoznawalnych polskich aplikacji pozwalających na planowanie podróży transportem publicznym. Studencki start­-up jako pierwszy sięgnął po publiczne dane i przekuł je w zyskowny biznes, dziś generujący wiele milionów odsłon miesięcznie i spore zyski z reklam.

Przejrzysta administracja

Jednak biznesowa atrakcyjność danych to zaledwie jeden z aspektów wykorzystania informacji publicznych. Najłatwiej o nim mówić, ponieważ można go przeliczyć na konkretne ekonomiczne wskaźniki. Trzeba jednak mieć na uwadze, że zapewnienie dostępu do danych generowanych i znajdujących się w zasobach instytucji publicznych jest jednym z podstawowych sposobów zapewnienia transparentności działań administracji publicznej. Jak zauważa Łukasz Jachowicz z Fundacji Batorego, pierwotną motywacją do otwierania danych było zwiększenie kontroli nad jednostkami finansowymi.

[...]

Autor jest dziennikarzem specjalizującym się w zagadnieniach IT.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma. Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.
 
 

Polecamy

Biblioteka Informacja Publiczna

Specjalistyczne publikacje książkowe dla pracowników administracji publicznej

więcej