Miesięcznik informatyków i menedżerów IT sektora publicznego

Katarzyna Bielińska

Cyfryzacja w liczbach

Za pomocą jakich technologii urzędy łączą się z internetem, ile jednostek wdrożyło systemy EZD, jakie e-usługi są udostępniane najczęściej? Na te pytania odpowiada publikacja GUS, która obrazuje stan cyfryzacji administracji publicznej.

Jednostki administracji publicznej z dostępem do internetu według rodzaju dostępu (procent ogółu jednostek)

Niezbędnym warunkiem skutecznej realizacji przyjętej w Polsce strategii „Sprawne Państwo 2020”, która ma zapewnić m.in. wysoką dostępność i jakość e-usług publicznych oraz cyfryzację procesów back-office w administracji, jest monitorowanie postępów tych działań. W procesie tym, obok innych instytucji rządowych, bierze udział Główny Urząd Statystyczny (dalej: GUS). W ramach tego zadania pracownicy Ośrodka Statystyki Nauki, Techniki, Innowacji i Społeczeństwa Informacyjnego w  Szczecinie zbadali stopień informatyzacji administracji państwowej (łącznie z organami naczelnymi, centralnymi i terenowymi) oraz samorządowej, a także poziom i zakres świadczonych przez nie usług online. Badanie to pozwoliło nie tylko zobrazować stan i zmiany wyposażenia tych jednostek w niezbędną infrastrukturę techniczną w określonym przedziale czasowym (w latach 2016–2017), ale też pokazało, na jakim poziomie i w jakim zakresie są w nich stosowane nowoczesne technologie.

– W dobrowolnym badaniu wzięło udział prawie 90% wytypowanych jednostek, czyli w sumie ponad 2,5 tysiąca urzędów – mówi Mariola Kwiatkowska z zespołu badawczego Urzędu Statystycznego w Szczecinie. Wyniki badania zostały opublikowane i opisane w raporcie „Pozyskanie wskaźników z zakresu e-administracji w celu wsparcia systemu programowania i monitorowania polityki spójności w perspektywie finansowej 2014–2020” (itwa.pl/er) oraz w publikacji „Społeczeństwo informacyjne w Polsce. Wyniki badań statystycznych z lat 2014–2018” (itwa.pl/eo), która – poza administracją – obejmuje również wyniki badań z zakresu stosowania technologii informacyjno-komunikacyjnych w przedsiębiorstwach, gospodarstwach domowych i przez osoby indywidualne.

Ogólny obraz

Jak zauważają twórcy raportu, wyniki przeprowadzonego badania wskazują na to, że następuje generalny wzrost wyposażenia i stopnia zaawansowania rozwiązań ICT oraz ich wykorzystania przez jednostki administracji publicznej. Świetnym przykładem są strony internetowe, które spełniają kryteria międzynarodowego standardu dostępności stron internetowych WCAG 2.0. W 2017 r. miało je ponad 75% jednostek administracji publicznej, co wobec 64,5% w 2016 r. oznacza znaczny postęp. Zmiana ta jest niezwykle istotna z perspektywy skutecznego przeciwdziałania cyfrowemu wykluczeniu poszczególnych zbiorowości społecznych, np. osób niepełnosprawnych czy starszych. Z drugiej jednak strony wciąż mamy do czynienia z niskim i silnie zróżnicowanym między badanymi podmiotami stopniem wyposażenia jednostek w rozwiązania sprzętowo-programowe oraz narzędzia pozwalające na elektronizację działalności wewnętrznej jednostek.

System elektronicznego zarządzania dokumentami (EZD) był wykorzystywany w blisko 60% badanych jednostek1, podczas gdy specjalistyczne oprogramowanie do zarządzania zasobami instytucji ERP (ang. enterprises resource planning) – jedynie w nieco ponad 14%. System norm ISO 9000, czyli wystandaryzowane narzędzie zarządzania jakością, wdrożyła zaledwie ponad jedna dziesiąta urzędów. Blisko 80% badanych jednostek oferowało usługi elektroniczne dla obywateli. Raport przegotowany przez GUS prowadzi do jeszcze jednego ciekawego wniosku: poziom cyfryzacji urzędów jest ściśle zależny od charakteru podmiotowego danej instytucji, zwłaszcza na poziomie samorządowym. Urzędy marszałkowskie są znacznie lepiej zinformatyzowane niż urzędy gminne. Różnica ta odnosi się do niemal wszystkich aspektów elektronizacji działalności wewnętrznej oraz stopnia świadczenia e-usług. Wyraźnie też widać inną korelację – geograficzną. Badanie GUS wykazało przestrzenne zróżnicowanie powszechności wdrażania i wykorzystania rozwiązań informatycznych oraz stopnia zaawansowania w świadczeniu e-usług. W niektórych województwach (np. podkarpackim, kujawsko-pomorskim) zakres usług online oferowanych przez jednostki administracji publicznej był znacznie wyższy niż w innych (np. pomorskim czy lubuskim).

Przede wszystkim internet

Aby jednostka administracji publicznej mogła nie tylko sprawnie świadczyć e-usługi, ale i swobodnie wykorzystywać w codziennej pracy dostępne narzędzia informatyczne, musi dysponować odpowiednim połączeniem z internetem. Obecnie coraz bardziej powszechnym sposobem dostępu do Sieci są technologie mobilne. Znakomita większość badanych urzędów (75,3%) najchętniej korzystała ze stałego łącza w technologii DSL. Najrzadziej używano mobilnego łącza wąskopasmowego – technologia ta była obecna tylko w 11,9% jednostek. Blisko 90% urzędów wśród tych, które korzystały z szerokopasmowego połączenia mobilnego, łączyło się z internetem przez smartfony, zaś niespełna 70% – przez komputery przenośne. Takich urzędów było zdecydowanie więcej w administracji centralnej niż samorządowej. Odsetek jednostek administracji państwowej (wśród jednostek mających mobilny dostęp do internetu) wyposażonych w laptopy ukształtował się na poziomie blisko 95%. W przypadku administracji samorządowej ten sam wskaźnik wynosił prawie 68%. W smartfony wyposażone były niemal wszystkie urzędy administracji państwowej (98,9%)i nieco mniej (87,3%) – samorządowej.

Rozpowszechnienie mobilnego dostępu do internetu oznacza potrzebę zakupu odpowiednich urządzeń dla pracowników. Dotyczy to także jednostek administracji publicznej, w których – z uwagi na zwiększany zakres oferowanych usług elektronicznych (o tym dalej) – urządzenia mobilne są coraz bardziej powszechne. Na to, by wyposażyć swoich pracowników w smartfony, tablety czy laptopy pozwalające łączyć się z internetem w celach służbowych, decyduje się coraz więcej urzędów – w 2017 r. było ich blisko 70%.

Szybko i zdalnie

Obok rodzaju połączenia z Siecią i typu urządzenia, poprzez które ono następuje, niezwykle ważnym czynnikiem wpływającym na jakość usług świadczonych drogą internetową jest prędkość przepływu danych. Zwiększająca się liczba spraw urzędowych załatwianych online, a także poziom złożoności procesu ich obsługi powodują, że łącza o dużej przepustowości nie tylko stają się standardem, ale i prędkość transmisji danych wciąż wzrasta. – Wyniki badania wskazują, że odsetek jednostek administracji publicznej, których prędkość połączenia internetowego wynosiła przynajmniej 100 Mbit/s (21,8%), wzrósł w 2017 r. o 6,6 punktu procentowego w stosunku do roku 2016 – przyznaje Mariola Kwiatkowska.

[...]

Autorka jest dziennikarką specjalizującą się w zagadnieniach IT.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma. Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.
 
 

Polecamy

Biblioteka Informacja Publiczna

Specjalistyczne publikacje książkowe dla pracowników administracji publicznej

więcej