Miesięcznik informatyków i menedżerów IT sektora publicznego

Krzysztof Izdebski, Katarzyna Mikołajczyk

Publikowanie rejestrów umów

Publikowanie rejestrów umów przez jednostki sektora finansów publicznych to obecnie dobra praktyka. Ale wkrótce jst, ich jednostki organizacyjne i spółki komunalne będą musiały ujawniać w BIP podstawowe informacje o zawartych umowach.

Miasto Gdańsk publikuje rejestr wydatków na stronie internetowej www.gdansk.pl/publikacja-wydatkow.

Propozycje wprowadzenia obowiązku publikowania rejestrów umów padają z ust zarówno przedstawicieli partii rządzącej, jak i posłów opozycji. Wydaje się, że akurat w tym obszarze możemy liczyć na konsensus wszystkich sił politycznych.

Umowy a informacja publiczna

Prawo nie wprowadza definicji umowy jako takiej, niemniej Kodeks cywilny określa sposób jej zawierania, a w części szczegółowej – reguluje poszczególne kategorie umów. W kontekście rejestrów umów najważniejsze wydają się umowy zlecenia i umowy o dzieło, ale powstaje dużo wątpliwości, na ile wyczerpujący jest to zbiór. Z tego powodu miasto Gdańsk publikuje rejestr wydatków (www.gdansk.pl/publikacja-wydatkow), który obejmuje również umowy niezmaterializowane w postaci papierowej i elektronicznej, takich jak umowa kupna, której dokonanie potwierdza faktura bądź paragon. Istotne znaczenie ma tu też sam system publikowania informacji. W Gdańsku rejestr połączony jest z systemem księgowym i automatycznie przekazuje raz dziennie dane do publicznego rejestru wydatków.

Praktyka tych urzędów, które już zdecydowały się na publikowanie umów, wskazuje, że ograniczają się one z reguły do najbardziej popularnych kategorii umów, a więc do umowy zlecenia i umowy o dzieło. Już teraz w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że umowy cywilno-prawne, w których jedną stroną jest jst, a drugą osoba fizyczna lub przedsiębiorca, stanowią informację publiczną i co do zasady należy udostępniać ich treść (por. wyrok NSA z 11 września 2012 r., I OSK 916/12; wyrok WSA w Krakowie z 28 lutego 2014 r., II SAB/Kr 325/13 oraz wyroki WSA w Warszawie: z 8 czerwca 2015 r., II SAB/Wa 512/15 oraz z 19 sierpnia 2015 r., II SAB/Wa 565/15). Mogą oczywiście incydentalnie wystąpić takie sytuacje, w których część danych nie będzie mogła być udostępniana. Chodzi tu o te informacje, które objęte są ochroną prawa do prywatności lub tajemnicy przedsiębiorcy. Z paroma wyjątkami sądy akceptują jednak, że takie dane jak imię i nazwisko (nazwa) kontrahenta, przedmiot umowy, wynagrodzenie, data zawarcia, data wykonania i numer umowy nie podlegają wyłączeniom spod reżimu jawności.

Istotnym zagadnieniem mającym znaczenie dla zakresu prezentowania informacji jest określenie, czy organ samorządu terytorialnego może i powinien prowadzić rejestr zawierający informacje o umowach zawartych przez jednostki organizacyjne i nadzorowane przez niego spółki komunalne. Zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. DzU z 2015 r. poz. 2058) podmiot zobowiązany udostępnia te informacje, które posiada. Nie zawsze jednak urząd będzie posiadał informacje o umowach zawieranych przez inne jednostki lub posiądzie je ze znacznym opóźnieniem. Udostępnienie tych danych przez urząd nie zwolni też pozostałych podmiotów zobowiązanych z obowiązku udostępniania tych informacji na własnych stronach BIP lub na wniosek. Można jednak rozważyć – dla zachowania spójności informacji o ponoszonych przez gminę wydatkach – stworzenie wspólnego rejestru. Wymagałoby to jednak efektywnej współpracy wszystkich aktorów.


Co powinien zawierać rejestr online

Informacje obowiązkowe:

  • data zawarcia umowy (i czas jej obowiązywania)
  • podmiot, z którym umowa została zawarta
  • kwota umowy i jej zakres

Informacje dodatkowe:

  • numer dokumentu
  • nazwa jednostki realizującej
  • rachunek bankowy urzędu
  • rachunek bankowy kontrahenta
  • nazwa kontrahenta
  • nazwa usługi
  • kwota brutto, kwota netto
  • kwota VAT, rodzaj VAT
  • klasyfikacja budżetowa, zadanie budżetowe
  • daty: wystawienia, sprzedaży, wpływu, rejestru, termin płatności
  • forma płatności
  • kwoty składek (ZUS, US)


[...]

Krzysztof Izdebski – dyrektor programowy i ekspert prawny Fundacji ePaństwo.
Katarzyna Mikołajczyk – koordynatorka Programu Otwarte Miasta Fundacji ePaństwo.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma. Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.
 
 

Polecamy

Biblioteka Informacja Publiczna

Specjalistyczne publikacje książkowe dla pracowników administracji publicznej

więcej