Miesięcznik informatyków i menedżerów IT sektora publicznego

Podnosimy kompetencje cyfrowe urzędników

Z punktu widzenia budowania e-administracji projekty podnoszące kompetencje cyfrowe są kluczowe – nie wprowadzimy nowoczesnych rozwiązań opartych na ICT bez zapewnienia użytkownikom kompetencji, które pozwolą na ich wykorzystywanie. Rozmowa z Pawłem A. Nowakiem, p.o. naczelnika Wydziału Społeczeństwa Informacyjnego w Departamencie Cyfryzacji Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego.

W latach 2010–2012 w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Łódzkiego był realizowany projekt szkoleniowy „Nowoczesny samorząd”. Proszę opowiedzieć, na czym on polegał. 

Projekt „Nowoczesny samorząd” był realizowany wspólnie ze Starostwem Powiatowym w Zgierzu i Starostwem Powiatowym w Łodzi (powiat łódzki wschodni) w ramach działania 5.2.1 PO KL. Celem projektu było podniesienie kompetencji komunikacyjnych i komputerowych pracowników tych urzędów. Projekt realizował trzy ścieżki szkoleniowe: dla informatyków – specjalistyczne szkolenia IT (m.in. zarządzanie siecią, zarządzanie serwerami), dla pracowników front office, w tym sekretariatów – szkolenia w obszarze kompetencji komunikacyjnych, samoorganizacji oraz radzenia sobie ze stresem. Największą grupę – ponad 900 osób – stanowili pracownicy przeszkoleni w zakresie kompetencji komputerowych zgodnie ze standardem ECDL. Szkolenie obejmowało siedem modułów podstawowych: budowa komputera, arkusz kalkulacyjny, edytor tekstów, grafika prezentacyjna, program pocztowy, bazy danych, internet. Czy szkolenia okazały się skuteczne? O skuteczności szkoleń świadczą zdane przez uczestników testy egzaminacyjne każdego z modułów przeprowadzone na platformie szkoleniowej. Osoby zainteresowane mogły dodatkowo zdać egzamin ECDL Start® (cztery moduły) lub ECDL Core® (siedem modułów) – bezpośrednim efektem szkoleń było wydanie kilkuset certyfikatów ECDL Start® i ECDL Core®. Istotnymi skutkami szkoleń widocznymi już pośrednio było zmniejszenie liczby zgłoszeń uszkodzonych drukarek do helpdesku – zacięcie lub brak papieru oraz brak tonera przestały być „dominującą awarią”. Dodatkowo w dokumentach zaczęło się pojawiać formatowanie z wykorzystaniem narzędzi Worda, a nie tylko spacji i/lub entera. 

W czerwcu br. zbadał Pan kompetencje cyfrowe pracowników UMWŁ. Na czym polegało to badanie? 

Badanie przeprowadzono metodą CAWI (Computer Assisted Web Interview). Polega ona na przeprowadzeniu wywiadu z wykorzystaniem ankiety internetowej – ankieta jest otrzymywana i wypełniana przez respondenta online. Główne zalety CAWI to niski koszt, szybki dostęp do uzyskanych wyników (wstępne wyniki generowane są automatycznie przez program) oraz wyeliminowanie ryzyka błędu ankietera. W celu przeprowadzenia badania przyjąłem zakres kompetencji cyfrowych używany do badań przez Eurostat oraz GUS. Kompetencje cyfrowe w rozumieniu badania obejmują więc następujące obszary: ogólna obsługa komputera, obsługa arkusza kalkulacyjnego, obsługa edytora tekstów, obsługa programu do tworzenia grafiki prezentacyjnej/biznesowej, obsługa poczty elektronicznej, przeglądanie/wyszukiwanie treści w internecie, instalacja oprogramowania/aplikacji w komputerze, instalacja i obsługa urządzeń peryferyjnych (np. mysz, drukarka, czytnik pamięci). Ze względu na specyfikę pracy w UMWŁ i wykorzystywanie licznych programów specjalistycznych i aplikacji dziedzinowych zakres kompetencji cyfrowych rozszerzono o dodatkowy obszar: obsługa oprogramowania specjalistycznego/aplikacji dziedzinowych.

Kwestionariusz został skierowany drogą elektroniczną za pośrednictwem Wydziału ds. Zarządzania Zasobami Ludzkimi do wszystkich pracowników urzędu. Zaproszenie do badania nie było ponawiane, a mimo to uzyskano zwrot ankiet na poziomie 18%. To dużo jak na ten typ badania i brak natrętnych przypomnień. Badanie obejmowało dwie główne grupy pytań: skierowane do wszystkich pracowników i skierowane do kadry kierowniczej. Obejmowały one odpowiednio samoocenę kompetencji cyfrowych pracowników, preferencje w zakresie metod szkoleniowych wykorzystywanych do podnoszenia tych kompetencji i dodatkowo dla uczestników projektu Nowoczesny Samorząd – pytanie o ocenę szkolenia i jego efekty. Kadrę kierowniczą zapytałem o ocenę istotności kompetencji cyfrowych podległych im pracowników, preferowane metody szkoleniowe oraz ocenę projektu „Nowoczesny samorząd” dla jakości pracy podległego zespołu.

Jakie wnioski płyną z przeprowadzonego badania?

Nie da się ukryć, że przystępując do badania, miałem pewnego rodzaju intuicję wynikającą m.in. z doświadczenia akademickiego.

Powszechnie przyjmuje się, że pokolenie „cyfrowych tubylców” posiada dość duże kompetencje cyfrowe, jednak praca ze studentami oraz z młodszymi kolegami z urzędu pokazuje, że kompetencje te niekoniecznie są rozłożone równomiernie i w obszarach kluczowych dla skutecznej pracy urzędników. Wyniki badania potwierdziły wprost założenia wstępne. 

[...]

Paweł A. Nowak – doktor nauk ekonomicznych, politolog. Od 2007 r. p.o. naczelnika Wydziału Społeczeństwa Informacyjnego w Departamencie Cyfryzacji Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego. Autor, współautor, a także menedżer ponad 20 projektów z obszaru społeczeństwa informacyjnego realizowanych przy współudziale środków UE. Od 2010 r. pracownik naukowo-dydaktyczny Uniwersytetu Łódzkiego. Adiunkt w Katedrze Informatyki Ekonomicznej. Zainteresowania naukowe: teoria społeczeństwa informacyjnego, zastosowanie ICT w życiu publicznym, edukacji i gospodarce, e-usługi publiczne. Autor kilkudziesięciu publikacji naukowych poświęconych tym zagadnieniom. Członek Rady ds. Informatyzacji Edukacji przy Ministrze Edukacji Narodowej oraz zespołu ekspertów ds. społeczeństwa informacyjnego Związku Województw RP. 

Rozmawiała Katarzyna Wiszniewska

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma. Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.
 
 

Polecamy

Biblioteka Informacja Publiczna

Specjalistyczne publikacje książkowe dla pracowników administracji publicznej

więcej