Miesięcznik informatyków i menedżerów IT sektora publicznego

Justyna Anna Błaszczak

Stan dostępności cyfrowej administracji publicznej

Fundacja Widzialni po raz piąty przygotowała raport oceniający poziom dostępności stron internetowych podmiotów realizujących zadania publiczne. Wyniki wskazują na niski wzrost dostępności – ponad połowa stron WWW jest niedostępna.

Rys. B. Brosz

W 2017 r. 82% gospodarstw domowych w Polsce posiadało dostęp do internetu, a 31% osób w wieku 16–74 lat kontaktowało się z administracją publiczną poprzez stronę internetową – tak podaje Główny Urząd Statystyczny. Takie zjawisko implikuje potrzebę stworzenia przez aparat państwowy narzędzi do komunikacji ze społeczeństwem, m.in. stron internetowych, e-usług czy aplikacji mobilnych. Społeczeństwo coraz chętniej wybiera internet jako formę kontaktu z urzędem, statystyki GUS wskazują stały wzrost zainteresowania Polaków e-administracją. Ponadto w Polsce żyje niemal pięć milionów osób z niepełnosprawnością, co stanowi 12% społeczeństwa. Zatem kluczowym wyzwaniem stawianym przed administracją publiczną jest zapewnienie maksymalnej przydatności, którą warunkuje dostępność.

Geneza badania 

Idea włączenia cyfrowego, rozumianego jako efektywny udział społeczności i jednostek we wszystkich sferach życia społecznego, zapoczątkowała inicjatywę tworzenia przez Fundację Widzialni okresowego badania stanu dostępności polskiej cyberprzestrzeni, czego wynikiem był Raport Otwarcia prezentowany w 2013 r. Raport Dostępności 2018 jest konsekwencją realizowanego cyklicznie audytu stron internetowych. Celem przeprowadzanych badań jest ocena stanu realizacji standardów dostępności stron internetowych wybranych podmiotów realizujących zadania publiczne. Wyznacznikiem dla przeprowadzanej analizy stron WWW jest standard WCAG 2.0 na poziomie AA zgodnie z załącznikiem nr 4 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności, minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej oraz minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych (tekst jedn. DzU z 2017 r., poz. 2257). 

– Dostępny cyfrowy świat to dotarcie do większej liczby użytkowników, zwiększenie sprzedaży oraz większa skuteczność administracji publicznej. To także dostępność do rynku pracy, opieki zdrowotnej, kultury i rozrywki, transportu, mediów i wielu innych obszarów życia – stwierdza Artur Marcinkowski, przewodniczący Rady Fundacji Widzialni. Raport Dostępności 2018 jako kontynuacja poprzednich pozwala określić skalę, jak również tempo zmian. Tegoroczny raport to już piąte kompleksowe badanie, które oprócz stron WWW objęło także e-usługi oraz po raz pierwszy aplikacje mobilne. – Do tegorocznego raportu dodaliśmy również badanie dostępności wybranych aplikacji mobilnych udostępnianych przez administrację publiczną. Powodem takiej decyzji jest coraz szersze wykorzystanie przez użytkowników takich środków komunikacji w kontakcie i pozyskiwaniu danych udostępnianych przez administrację – mówi Marcin Luboń, członek Zarządu Fundacji Widzialni i ekspert ds. dostępności.

Wybór audytowanych podmiotów

W kategorii strony internetowe zostały przebadane serwisy najważniejszych osób i instytucji, ministerstw, wybranych instytucji samorządowych i administracji centralnej w terenie oraz pozostałych wybranych jednostek realizujących zadania publiczne. Łącznie kompleksowym audytem objęto 83 strony WWW. Badanie rozpoczęto od wytypowania kluczowych podstron wybranych serwisów, aby przejść do trójetapowej weryfikacji spełnienia wymogów gwarantujących dostępność. Poszczególne etapy były prowadzone równolegle. 

Pierwszy etap stanowiły badania eksperckie sprawdzające poprawność kodu strony WWW czy poszczególnych elementów serwisu. W drugim etapie kilkuosobowa grupa konsultantów z niepełnosprawnością (osoba niewidząca, niedowidząca i głucha) badała serwis z wykorzystaniem oprogramowania asystującego, pod kątem poprawności elementów bazowych na stronach WWW. Ostatni etap badania skupiał się wokół realizacji zadań ściśle związanych z profilem badanych stron. Konsultanci po próbie wykonania zadań wskazali napotkane problemy oraz implikacje, jakie one powodują. Aktualny Raport Dostępności wskazuje ogólny wzrost dostępności o zaledwie 0,4% w porównaniu z zeszłoroczną edycją.

Witryny ministerstw i instytucji

W pierwszej grupie badanych serwisów w zestawieniu z wynikami ubiegłorocznego raportu zanotowano spadek dostępności (łącznie 17,3 pkt). Na stronach Prezydenta, Premiera, Sejmu, Senatu, Sądu Najwyższego czy Trybunału Konstytucyjnego wciąż zauważa się problem z prawidłowym opisem odnośników, a część z nich łamie co najmniej kilka zasad dostępności. Autorzy i redaktorzy serwisów powinni zadbać również o właściwą strukturę nagłówków, a także o odpowiednie treści alternatywne dla grafik. Spośród badanych serwisów aż trzy otrzymały ocenę niedostateczną, co w praktyce oznacza brak dostępności. Pozostałe strony również nie są nacechowane walorem dostępności, co potwierdza równie niska ocena dostateczna. Strony internetowe najważniejszych osób i instytucji w państwie zawierają zbiór informacji odnoszących się do zasad funkcjonowania i działań władzy publicznej na szczeblu ogólnopolskim. Zatem każdy obywatel zgodnie z przysługującym mu prawem do informacji publicznej powinien mieć do nich dostęp.

[...]

Autorka jest absolwentką Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie na kierunku administracja. Zawodowo zajmuje się dostępnością cyfrową.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma. Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.
 
 

Polecamy

Biblioteka Informacja Publiczna

Specjalistyczne publikacje książkowe dla pracowników administracji publicznej

więcej