Miesięcznik informatyków i menedżerów IT sektora publicznego

Paweł Masarczyk

Wdrażanie audiodeskrypcji i napisów w multimediach

Program Dostępność Plus ustanawia obowiązek uczynienia stron i aplikacji administracji publicznej dostępnymi dla osób niepełnosprawnych. Oznacza to m.in. opatrzenie zamieszczanych w internecie materiałów wideo audiodeskrypcją czy napisami.

Okno tworzenia projektu filmowego w aplikacji Zdjęcia Windows 10. Na ekranie widać załadowany film oraz trzy klipy audio będące fragmentami audiodeskrypcji. Widoczne są także suwaki pozwalające na przemieszczanie klipów w obrębie filmu.

Jako przykład modelowego użytkownika w zakresie tworzenia i odbierania materiałów wideo posłuży nam osoba niewidoma, na co dzień korzystająca z czytnika ekranu i nawigująca po systemie za pomocą klawiatury. Nasz użytkownik chciałby posiadać dostęp zarówno do audiodeskrypcji, jak i napisów, np. w celu wspomagania się przy nauce języka obcego lub sprzężenia niepełnosprawności wzrokowej i słuchowej. 

Prosta ścieżka deskrypcyjna oraz napisy są możliwe do wykonania nawet w domowych warunkach, za pomocą darmowego oprogramowania, dostępnego zarówno dla osób widzących, jak i niewidomych. Programy te są proste w obsłudze i pozwolą osobie o średnim poziomie doświadczenia na wdrożenie udogodnień w dowolnym materiale wideo. Format MP4, z którego korzysta większość nowoczesnych kamer, aparatów fotograficznych oraz smartfonów, pozwala na umieszczanie wewnątrz nagranego pliku wielu typów zawartości pobocznej. Zawartością taką może być alternatywna ścieżka dźwiękowa i napisy. Choć funkcje te w założeniu służą tłumaczeniu filmu na inne wersje językowe, nadają się też z powodzeniem do tworzenia dostępnych treści. Gotowy film można umieścić na stronie internetowej pod warunkiem, że osadzony na niej odtwarzacz obsługuje wybór ścieżek dźwiękowych i napisów zawartych w plikach mp4. Pliki takie można także dystrybuować offline, np. za pomocą nośników pamięci masowej.

Tworzenie ścieżki deskrypcyjnej

Zanim przystąpimy do rzeczywistego nagrywania audiodeskrypcji, warto zwrócić uwagę na kilka aspektów technicznych, które pomogą nam w stworzeniu narracji wysokiej jakości zgodnej z dobrymi praktykami tworzenia takiego opisu. Choć audiodeskrypcję najlepiej jest nagrać w profesjonalnym studiu, w zależności od rodzaju nagrywanego materiału wystarczające warunki można stworzyć także w urzędzie. Ważną kwestią jest dobór mikrofonu. Niezalecane jest nagrywanie ścieżki narracyjnej przy pomocy mikrofonu wbudowanego w komputer. Mikrofony takie często wychwytują szum wentylatora oraz inne dźwięki pracy komputera. Na dobry początek wystarczy zestaw słuchawkowy podłączany za pomocą portu USB, taki, jakiego używa się do rozmów za pomocą komunikatorów internetowych. Z czasem można rozważyć zakup bardziej profesjonalnego urządzenia. Stosunkowo tanim, a jednocześnie zapewniającym dobrą jakość rozwiązaniem są np. mikrofony firmy Samson. 

Zalecane jest nagrywanie fragmentów deskrypcji jako osobnych, monofonicznych plików przy zachowaniu częstotliwości próbkowania 44,1 kHz. Do wykonania nagrań może posłużyć dowolny program, np. aplikacja dyktafonu wbudowana w system Windows 10. Przed rozpoczęciem nagrywania audiodeskrypcji warto obejrzeć film, jednocześnie tworząc notatki, w których zawarty będzie skrypt pomocny przy późniejszym formułowaniu kwestii do nagrania. To najbardziej pracochłonna część tworzenia audiodeskrypcji i warto jej poświęcić możliwie dużą ilość czasu, tak by powstały opis spełniał wszystkie wymagania dobrej audiodeskrypcji, był na tyle zwięzły, aby nie pokrywał się ze ścieżką dialogu, a jednocześnie przekazywał ważne dla widza informacje.

Dogrywanie ścieżki audio 

Naniesienie gotowych klipów na film jest również dość prostą czynnością. Jedną z podstawowych funkcji wielu popularnych programów do obróbki wideo jest możliwość nagrania komentarza lektorskiego. To wystarczy, aby osiągnąć zamierzony efekt i nanieść komentarz deskrypcyjny na prezentowany film. Przedstawiony przykład będzie dotyczył aplikacji Zdjęcia wbudowanej w system Windows 10.

Zaczynamy, otwierając film, dla którego chcemy stworzyć audiodeskrypcję. Po załadowaniu materiału przechodzimy do jego edycji, klikając przycisk Edytuj i Utwórz. Z menu, które się rozwinie, wybieramy opcję Utwórz Projekt Filmowy. W następnym kroku nazywamy nasz projekt według uznania i zatwierdzamy, by przejść do okna tworzenia scenariusza. W oknie odszukujemy listę załadowanych filmów, na której jedynym elementem będzie nasz film. 

[...]

Autor jest studentem Uniwersytetu Śląskiego na Wydziale Filologicznym, specjalność filologia angielska: kultura–media–translacja. Jest osobą niewidomą, zainteresowaną nowoczesną technologią w służbie osobom z dysfunkcją wzroku, a w szczególności dostępnością aplikacji mobilnych. Członek pierwszego polskiego podcastu dla niewidomych i słabowidzących „Tyflopodcast”, redaktor artykułów na łamach czasopisma „Tyfloświat”.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma. Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.
 
 

Polecamy

Biblioteka Informacja Publiczna

Specjalistyczne publikacje książkowe dla pracowników administracji publicznej

więcej