Miesięcznik informatyków i menedżerów IT sektora publicznego

Małgorzata Giela, Jarosław Suszka

Udostępnianie danych z katastru nieruchomości

Wykorzystanie e-usług zapewniających szybki dostęp do danych z katastru nieruchomości musi odbywać się w granicach przepisów. Uwarunkowania prawne w tej kwestii minimalizują ryzyko naruszenia podstawowych praw i wolności osób.

Rys. B. Brosz

Udostępnianie danych z rejestrów prowadzonych przez podmioty publiczne ma szczególne znaczenie dla uporządkowania systemów informacyjnych funkcjonujących w Polsce. Pozwala to ograniczyć liczbę błędów i niespójności danych występujących w tych systemach, a w konsekwencji zwiększyć ich wiarygodność1. Zadanie to znakomicie wpisuje się w ideę INSPIRE (Infrastructure for Spatial Information in Europe, dyrektywa 2007/2/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 marca 2007 r. ustanawiająca infrastrukturę informacji przestrzennej we Wspólnocie Europejskiej (INSPIRE); DzUrzUE L 108 z 25.04.2007 ze zm.), polegającą na zapewnieniu dostępu do wiedzy o wspólnej przestrzeni europejskiej wszystkim, którzy deklarują, że takiej wiedzy potrzebują (zarówno podmiotom publicznym, jak i prywatnym, w tym przedsiębiorcom i obywatelom). Jednym z najważniejszych rejestrów publicznych zawierających szereg informacji jest ewidencja gruntów i budynków (kataster nieruchomości). Znajduje się w nim bardzo duża ilość danych osobowych przekazywanych, zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. DzU z 2019 r., poz. 725 ze zm.; dalej: pgk), przez sądy, notariuszy oraz organy administracji publicznej. A skoro tak, to niezbędne jest zapewnienie odpowiedniej ochrony praw i wolności osób fizycznych w związku z przetwarzaniem ich danych osobowych w tej ewidencji. Właściciel takiego zasobu musi więc wdrożyć odpowiednie środki techniczne i organizacyjne, by zagwarantować spełnienie wymogów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (DzUrzUE L 119 z 04.05.2016 ze zm.; dalej: rodo) i móc wykazać ich przestrzeganie.

Celem artykułu jest prawna ocena możliwości udostępniania danych z katastru oraz wskazanie istotnych – w ocenie autorów – aczkolwiek jedynie wybranych wymagań prawnych wynikających z  rodo, które należy wziąć pod uwagę, opracowując, projektując, wybierając czy też użytkując aplikacje, usługi i produkty związane z katastrem nieruchomości (motyw 50 rodo).

Uwarunkowania prawne katastru nieruchomości

Zgodnie z art. 2 pkt 8 pgk przez ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) rozumie się system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Odpowiedzialnym za prowadzenie takiej ewidencji, w tym bazy danych, jest starosta (w przypadku miast na prawach powiatu jest nim prezydent). Starosta, podejmując decyzję o udostępnieniu danych z katastru, musi pamiętać, że do jego zadań należy m.in. ochrona danych ewidencyjnych nie tylko przed ich utratą, zniszczeniem i niepożądaną modyfikacją, ale również nieuprawnionym do nich dostępem i ujawnieniem (zgodnie z art. 44 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, DzU z 2019 r., poz. 393). Nadto, zgodnie z art. 9 ust. 3 pgk, starosta podlega kontroli w zakresie legalności i rzetelności oraz celowości w przedmiocie wykonywanych zadań związanych z prowadzeniem katastru nieruchomości. Z kolei rodo wymaga, aby dane osobowe były przetwarzane w sposób zapewniający odpowiednie ich bezpieczeństwo, w tym ochronę przed niedozwolonym lub niezgodnym z prawem przetwarzaniem oraz przypadkową utratą, zniszczeniem lub uszkodzeniem, za pomocą odpowiednich środków technicznych lub organizacyjnych (zasada „integralności i poufności” danych została wyrażona w art. 5 ust. 1 lit. f rodo). Przepisy te nabierają szczególnego znaczenia w kontekście udostępniania danych z katastru.

Rodzaje danych oraz tryb ich udostępnienia

Ewidencja gruntów i budynków zawiera dane o charakterze przedmiotowym (art. 20 ust. 1 i 2 pkt 3 i 4 pgk), podmiotowym (art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 pgk) oraz podmiotowo-przedmiotowym2. Ograniczenia w udostępnianiu danych przybierają postać zarówno w zakresie przedmiotowym, jak i podmiotowym, a ich granicę wyznaczają przepisy pgk. Nie bez znaczenia jest również tryb udostępnienia. Dlatego w pierwszej kolejności należy się odnieść do art. 24 ust. 2 pgk, który wprowadza zasadę jawności i powszechnej dostępności informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ale jedynie w zakresie opisanym w art. 20 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 3 i 4 pgk. Przepisy te dotyczą położenia, granic, powierzchni, rodzaju użytków, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych, a także informacji o wpisaniu do rejestru zabytków czy wartości nieruchomości. Chodzi bowiem o dane przedmiotowe charakteryzujące nieruchomość, a więc niezawierające danych podmiotowych, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 pgk. Starosta jednak może także udostępnić informacje z katastru nieruchomości zawierające dane o charakterze podmiotowym, przy czym jedynie podmiotom określonym w art. 24 ust. 5 pgk (katalog zamknięty).

Zgodnie z tym przepisem starosta udostępnia dane z ewidencji gruntów i budynków zawierające dane podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 pgk, oraz wydaje wypisy z operatu ewidencyjnego, zawierające takie dane jedynie na żądanie:

  • właścicieli oraz osób i jednostek organizacyjnych władających gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis;
  • organów administracji publicznej albo podmiotów niebędących organami administracji publicznej, realizujących, na skutek powierzenia lub zlecenia przez organ administracji publicznej, zadania publiczne związane z gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis;
  • operatorów sieci w rozumieniu ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (tekst jedn. DzU z 2017 r., poz. 2062 ze zm.);
  • innych podmiotów niż wymienione w pkt 1–2a, które mają interes prawny w tym zakresie.

[...]

Małgorzata Giela – koordynatorka ds. Informacji Publicznej, koordynatorka ds. Systemu Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji, pełnomocnik prezydenta miasta ds. ISO w jednostce samorządu terytorialnego oraz Inspektor Ochrony Danych w podmiocie medycznym. Posiada certyfikat Audytora Wiodącego Systemu Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji wg ISO 27001:2017 (CQI and IRCA) oraz Audytora Wewnętrznego Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001:2015.

Jarosław Suszka – naczelnik Biura Obsługi Prawnej i Bezpieczeństwa Informacji, Inspektor Ochrony Danych oraz koordynator ds. Systemu Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w jednostce samorządu terytorialnego. Jest koordynatorem prac Zespołu ds. Ochrony Danych Osobowych powołanego pod auspicjami Śląskiego Związku Gmin i Powiatów w Katowicach. Posiada certyfikat Audytora Wiodącego Systemu Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji wg ISO 27001:2017 (CQI and IRCA).

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma. Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.
 
 

Polecamy

Biblioteka Informacja Publiczna

Specjalistyczne publikacje książkowe dla pracowników administracji publicznej

więcej