Miesięcznik informatyków i menedżerów IT sektora publicznego

Roman Łożyński, Krzysztof Paternoga

Cyfryzacja małego samorządu gminnego

Wiosną 2015 r. dwanaście samorządów z regionu Wielkich Jezior Mazurskich postanowiło rozpocząć projekt „Cyfrowe Mazury”. Miał on na celu optymalizację kosztów IT, zwiększenie dostępu do usług elektronicznych i przygotowanie urzędów do wdrożenia systemów EZD.

Gminy mazurskie to jedne z biedniejszych gmin w Polsce. Pośród uczestników przystępujących do projektu mniej niż połowa wykorzystywała łącza światłowodowe, reszta – miedziane, a dwa samorządy zmuszone były używać tzw. par telefonicznych oraz łączy DSL o niewielkiej przepustowości. Sieci lokalne w urzędach także wymagały nakładów i remontów zarówno w części kablowej, jak i urządzeń aktywnych. Nie było mowy o zarządzaniu sieciami oraz o zaawansowanej polityce bezpieczeństwa. Żaden z samorządów nie miał wdrożonego systemu klasy EZD. Ponad połowa stanowisk wyposażona była w Windows XP. W kilku gminach korzystano z kontrolerów AD. Konieczne więc były zmiany. 

Koszty opracowania rozwiązania zgodziła się ponieść gmina miejska Giżycko. Równolegle 18 samorządów regionu Wielkich Jezior Mazurskich powołało Stowarzyszenie Wielkich Jezior Mazurskich 2020, które opracowało strategię obszaru i podpisało umowę z Marszałkiem Województwa w celu współfinansowania z Regionalnego Programu Operacyjnego 2014–2020 szeregu zintegrowanych projektów, rozwiązujących problemy obszaru Wielkich Jezior. Wśród nich znalazł się również projekt „Cyfrowe Mazury”. 

Na fali cyfryzacji 

Zgodnie z założeniami początkowymi „Cyfrowych Mazur” rozwiązanie nie mogło zestarzeć się w okresie trwałości projektu (czyli 5 lat) do tego stopnia, aby wymagało wymiany. Musiała istnieć możliwość dowolnej rozbudowy tego rozwiązania, tak aby mogło ono rozprzestrzeniać się na inne samorządy. Ważne było również zadbanie o to, aby cyfryzacją można było objąć w przyszłości także pozostałe obszary działalności samorządowej, m.in. szkoły, biblioteki, centra kultury. Zamiarem autorów była budowa platformy sprzętowej w pełni skalowalnej w pionie i poziomie. Podkreślono także, że należy zintegrować się i połączyć zamówienie w taki sposób, żeby przedstawić rynkowi jedno duże zamówienie. Do realizacji takich zadań mieli bowiem przystąpić profesjonalni wykonawcy, których doświadczenie będzie gwarancją jakości wykonania zadania. Ostatnim z założeń początkowych projektu było dążenie do tego, aby po wykonaniu zadania nie było już potrzeby wynajmowania usług, dzierżawy zasobów i ponoszenia nadmiernych kosztów po stronie samorządu lub zostały one zminimalizowane. Największe kontrowersje wzbudziło zastosowanie modelu przetwarzania danych w tzw. chmurze. Ostatecznie jednak samorządy powiatu giżyckiego, miast Giżycka i Mrągowa, gmin Giżycko, Mikołajki, Mrągowo, Miłki, Orzysz, Pozezdrze, Ruciane-Nida, Ryn i Węgorzewo wyraziły chęć zmierzenia się z tym wyzwaniem i przystąpienia do porozumienia partnerskiego. 

Planowane w ramach przedmiotowego projektu rozwiązanie sprzętowe opiera się na połączeniu zasobów lokalnych każdego z partnerów z rozwiązaniem dostarczonym w postaci chmury obliczeniowej. Z wielu powodów rozwiązanie czysto chmurowe nie mogło się tutaj sprawdzić: po pierwsze, trzeba by było ujednolicić struktury sieci lokalnych, co utrudniały braki sprzętowe (one zresztą były głównym powodem przystąpienia wielu gmin do projektu). Po drugie, decydenci obawiali się „odcięcia” urzędów w wypadku awarii łączy i naciskali na rozwiązania lokalne. Po trzecie, zgłoszono potrzeby w zakresie wykorzystania tworzonego systemu do obsługi w przyszłości pozostałych jednostek podległych w gminach: szkół, bibliotek i domów kultury. Wielkie znaczenie dla realizacji projektu miało pozyskanie wsparcia Wojewody Podlaskiego w zakresie nieodpłatnego przekazania systemu EZD PUW, który staje się standardem elektronicznego zarządzania dokumentacją w urzędach. To porozumienie umożliwiło istotne obniżenie kosztów całego przedsięwzięcia. 

Szybko i bezpiecznie 

W koncepcji przyjęto także zastosowanie wspólnego protokołu szyfrowanego, który umożliwia stworzenie zarządzanego medium dostępowego partnerów do wspólnej platformy IAAS udostępnionej w chmurze obliczeniowej. Dla wszystkich routerów brzegowych przyjęto wspólny plan adresacji IP, zapewniający możliwość dołączania nowych jst w przyszłości. Dzięki temu możliwy też będzie dostęp pracowników do zasobów teleinformatycznych utworzonego na potrzeby projektu Centrum Kompetencji. Dostęp do chmury realizowany będzie przez operatora chmury, który dostarczy każdemu partnerowi łącze transmisji danych z dostępem do chmury, a w niej do zasobów o określonej wydajności i przestrzeni dyskowej niezbędnej do backupu danych. Operator musi również zapewnić określony w umowie poziom bezpieczeństwa oraz dostęp dla klientów do portalu poprzez internet. W ramach usługi zapewniany będzie także serwis o określonym poziomie SLA. Przyjęto także wymóg, iż każda jst wyposażona będzie w łącza zapasowe, których głównym zadaniem będzie umożliwienie serwisu w wypadku awarii łączy podstawowych. 

[…]

Roman Łożyński jest informatykiem, absolwentem Politechniki Warszawskiej. Od 2015 r. zastępca burmistrza Giżycka.

Krzysztof Paternoga jest administratywistą. Absolwent Uniwersytetu Gdańskiego. Naczelnik Wydziału Spraw Obywatelskich w Starostwie Powiatowym w Giżycku.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma. Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.
 
 

Polecamy

Biblioteka Informacja Publiczna

Specjalistyczne publikacje książkowe dla pracowników administracji publicznej

więcej