Miesięcznik informatyków i menedżerów IT sektora publicznego

Katarzyna Bielińska

Informatyka dla nauki i zdrowia

Dzięki wdrożeniu platformy diagnostyczno-naukowej TeleMedNet dane gromadzone podczas leczenia pacjentów Wojskowego Instytutu Medycznego mogą być wykorzystywane w badaniach naukowych i pracy dydaktycznej.

Dzięki wdrożeniu platformy TeleMedNet dane kliniczne są udostępniane naukowcom w wersji online poprzez specjalnie opracowany interfejs graficzny.

Wojskowy Instytut Medyczny (WIM) to miejsce szczególne z co najmniej dwóch powodów. Do placówki tej, zapewniającej wysokospecjalistyczną opiekę medyczną, trafia rocznie tylko w ramach hospitalizacji ponad 60 tysięcy pacjentów z całej Polski. Jednostka ta prowadzi również wieloprofilową aktywność naukowo-badawczą oraz dydaktyczną. I to właśnie kliniczny charakter WIM postawił przed informatykami tej placówki spore wyzwanie: stworzenie narzędzia, które pozwoliłoby w pełni wykorzystać gromadzone tu dane (dokumentujące przebieg leczenia) do pracy naukowej kadry badawczej instytutu. Tak powstała platforma diagnostyczno-naukowa TeleMedNet, wdrożona w WIM w latach 2013–2016. 

Projekt „TeleMedNet II – rozbudowa platformy pozyskania i analizy naukowej danych medycznych” został pomyślany jako rozwinięcie i dopełnienie inwestycji w infrastrukturę informatyczno-sprzętową i miał zagwarantować ciągłe przetwarzanie danych medycznych w warunkach permanentnej zmiany – świadczeń, jednostek organizacyjnych i elementów dokumentacji medycznej. – Naszym zadaniem było zapewnienie kompleksowego infrastrukturalnego wsparcia dla niszowego i wysokospecjalistycznego obszaru badań medycznych oraz prowadzonych w ich zakresie działań naukowych – mówi Piotr Murawski, szef Oddziału Teleinformatyki WIM, autor koncepcji projektu i jego koordynator. 

Od telepatologii do termowizji 

Dzięki wdrożeniu platformy TeleMedNet gromadzone w sposób zanonimizowany historie choroby, dokumenty udzielonych porad oraz opisy procesu terapeutycznego są udostępniane naukowcom w wersji online poprzez specjalnie opracowany interfejs graficzny. Pracownicy naukowi instytutu oraz lekarze mogą je analizować i przetwarzać, niezależnie od tego, w jakim miejscu na świecie w danej chwili się znajdują. Ale to niejedyna korzyść z rozbudowy platformy TeleMed- Net – narzędzie składa się bowiem z kilku modułów. Dzięki uruchomieniu środowiska pracy zdalnej do badań histopatologicznych (usłudze telepatologii) eksperci WIM mogą dziś prowadzić badania w tym obszarze, współpracując i wspomagając inne jednostki. Jest to o tyle istotne, że badania histopatologiczne są wykonywane najczęściej w następstwie interwencji chirurgicznej, a ich wynik stanowi o dalszej terapii. Niestety, niezbędna w tym obszarze wysoka specjalizacja i będąca naturalną jej konsekwencją mała liczba ekspertów skutkuje długim czasem oczekiwania na wynik. W ramach wdrożenia doposażono Zakład Patomorfologii WIM w urządzenia niezbędne do przygotowania preparatu i jego konwersji do preparatu wirtualnego – zeskanowania oraz umieszczenia go w systemie PACS Alteris, co było rozwiązaniem niestosowanym wcześniej. 

Kolejnym obszarem, który został wsparty technologicznie przez platformę TeleMedNet II, były badania naukowe prowadzone metodami termowizyjnymi – wyniki tego rodzaju badań są pomocne w przypadku konieczności podjęcia decyzji o zakresie interwencji medycznej, np. wyznaczenia granic obumarcia tkanki czy obszaru „zamrożenia” mięśnia sercowego. Wojskowy Instytut Medyczny nie mógł dotąd badać szybkich przepływów ciepła ani też prowadzić dynamicznej analizy zachodzących zjawisk cieplnych – w instytucji brakowało systemu szybkiego bezprzerwowego zbierania danych. – W efekcie projektu zespół naukowy pracowni termowizyjnej i zespoły współpracujące otrzymały specjalistyczne oprzyrządowanie, dzięki któremu mogą pozyskiwać i analizować komputerowo szybkozmienne dane o rozkładzie temperatury na powierzchni obiektu i charakterze jego zmian – mówi Piotr Murawski. Rozbudowa platformy diagnostyczno- -naukowej o dodatkowe moduły pozwoliła rozszerzyć środowisko informatyczne również o możliwość prowadzenia zaawansowanych analiz wyników badań z zakresu medycyny nuklearnej – m.in. udostępnianie ich w chmurze użytkownikom z innych instytutów naukowych, ośrodków i uczelni medycznych. Wsparcie informatyczne nowych obszarów badawczych i usługowych WIM zostało sprzężone z uruchomieniem portalu edukacyjnego wielomodalnych wyników badań obrazowych, w ramach którego powstała również platforma e-learningowa. 

Wdrożenie na czas 

Oprócz niezbędnego oprogramowania, które umożliwiło uruchomienie specjalistycznych narzędzi, na system TeleMedNet II złożyła się infrastruktura pozyskiwania danych medycznych: skaner histopatologiczny, procesor, barwiarka, system Hermes, kamera termowizyjna oraz rozszerzenie systemu pamięci masowych o kolejne 100 TB, pozwalające na gromadzenie i długoterminowe udostępnianie dużej liczby danych medycznych: obrazów źródłowych, ich fuzji, rekonstrukcji oraz wirtualnych preparatów patomorfologicznych. Co istotne, oprogramowanie medyczne zostało zintegrowane (z wykorzystaniem standardów HL7 v. 2 i DICOM 3) ze szpitalnym systemem informatycznym klasy HIS, serwerem obrazowym PACS oraz systemem RIS. Nowe elementy uzyskały dostęp do infrastruktury danych z systemów klasy Apteka oraz LIS. Tam, gdzie nie było możliwe zagwarantowanie szybkiego mechanizmu zasilania danymi i przetwarzania w trybie masowym, wykorzystano bezpośredni dostęp do baz danych w trybie „do odczytu” oraz przetwarzanie plików XML. 

[…]

Autorka jest dziennikarką specjalizującą się w zagadnieniach IT.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma. Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.
 
 

Polecamy

Biblioteka Informacja Publiczna

Specjalistyczne publikacje książkowe dla pracowników administracji publicznej

więcej