Miesięcznik informatyków i menedżerów IT sektora publicznego

Katarzyna Bielińska

Trzeci wymiar miasta

Trójwymiarowe modele pozwalają sprawniej zarządzać przestrzenią miejską i lepiej ją planować. Model 3D Poznania, wdrożony przez Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ, jest tego znakomitym przykładem.

Model stolicy Wielkopolski został opracowany ze szczegółowością pozwalającą rozróżnić blokowe modele brył odzwierciedlające ogólny kształt budynków oraz geometrię i kształt dachów.

Trójwymiarowe modele miejskie od lat są wykorzystywane w wielu europejskich miastach, m.in. w Berlinie, Rotterdamie czy Helsinkach. Obecnie prawie każda większa aglomeracja posiada lub dąży do stworzenia swojego modelu 3D. Również w Polsce widać coraz większe zainteresowanie wykorzystaniem modeli trójwymiarowych – nie tylko w obszarze biznesowym. Także administracja publiczna zaczyna dostrzegać potencjał, jaki kryje się w tworzeniu modeli 3D na podstawie danych gromadzonych w zasobach geodezyjnych, systemach informacji przestrzennej (SIP) i innych urzędowych systemach i rejestrach. Jak zauważają badacze z Katedry Geodezji Rolnej, Katastru i Fotogrametrii Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie1, dwuwymiarowy sposób przekazu danych wywodzący się z kartografii jest dla człowieka mniej oczywisty niż model trójwymiarowy, który odzwierciedla ludzką percepcję rzeczywistości. To dlatego modele przestrzenne, wierniej oddające nie tylko geometrię obiektów, ale również ich rzeczywisty wygląd, są tak chętnie wykorzystywane do tworzenia np. ofert inwestycyjnych dla biznesmenów pragnących realizować na danym terenie nowe przedsięwzięcie czy tworzenia wirtualnych tras spacerowych promujących atrakcyjne turystycznie miejsca. Ważny jest jednak nie tylko wymiar marketingowy czy promocja regionu – trójwymiarowe modele miejskie zawdzięczają swoją popularność nie tylko efektownemu sposobowi prezentacji, ale i dużej liczbie możliwych zastosowań. Wizualizacja 3D miejskiej zabudowy (istniejących oraz planowanych budynków i budowli oraz ukształtowania terenu) pozwala łatwiej planować zmiany, lepiej projektować przestrzeń miasta i sprawniej nią zarządzać. 

Modele 3D wspomagają planowanie przestrzenne oraz rozstrzyganie kwestii administracyjnych z zakresu prawa budowlanego. Miasto to obszar podlegający ciągłym zmianom, a modele w trzech wymiarach, publikowane oraz na bieżąco aktualizowane, pozwalają na stały monitoring zmian krajobrazu i urbanistycznej panoramy miasta. Modele 3D wspierają procesy rewitalizacyjne, są doskonałym sposobem na wsparcie partycypacji społecznej związanej z gospodarką przestrzenną i ochroną środowiska, mogą stanowić codzienne narzędzie pracy urbanistów i architektów. Modelowanie 3D jest także wykorzystywane w zarządzaniu kryzysowym do tworzenia planów ewakuacji ludności czy symulacji klęsk żywiołowych. Na podstawie trójwymiarowych modeli można przygotować przydatne analizy przestrzenne, np. prezentacje sposobu rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń. – Właściwie każdy rejestr miejski zawierający dane przestrzenne może stać się źródłem informacji prezentowanej w modelu miejskim 3D – np. baza PESEL, rejestr zabytków, pomników, drzew czy reklam – zauważa Stanisław Biernat, ekspert technologii 3D z SHH Sp. z o.o. 

Miasto pod analizą 

To właśnie potrzeba optymalizacji zadań realizowanych przez jednostki miejskie (m.in. Wydział Urbanistyki i Architektury, Wydział Gospodarki Nieruchomościami oraz Wydział Ochrony Środowiska) była głównym motorem do stworzenia modelu 3D. Dobiegający właśnie końca dziewięciomiesięczny projekt budowy trójwymiarowego modelu Poznania wraz z narzędziami do jego aktualizacji i publikacji jest unikalny w skali kraju i ma szansę stać się wdrożeniem wzorcowym dla innych miast. Jego wykonawcą jest wrocławska firma SHH Sp. z o.o. – Model 3D udostępnia nie tylko trójwymiarowe wizualizacje obiektów miejskich, ukształtowania terenu miasta, warstw zieleni i zjawisk przestrzennych, ale również pozwala na tworzenie wieloaspektowych analiz 3D i opartych na nich opracowań tematycznych – mówi Jarosław Zawadzki, zastępca Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego (ZGiKM) GEOPOZ ds. SIP. Jednostki miejskie, mieszkańcy, pracownie architektoniczne i inwestorzy na specjalnie udostępnionym portalu będą mogli korzystać np. z analiz statystycznych pokazujących gęstość zaludnienia z bazy PESEL w siatce kwadratów oraz analiz urbanistycznych, prezentujących dopuszczalną wysokość zabudowy określoną w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, wysokość budynków istniejących oraz projektowanych obiektów w przestrzeni. Ciekawą funkcją modelu jest możliwość tworzenia analiz środowiskowych, takich jak prezentacja potencjału solarnego, czyli możliwości wykorzystania energii słonecznej na poszczególnych połaciach dachowych, czy wizualizacja rozkładu hałasu pochodzącego z mapy akustycznej w przestrzeni trójwymiarowej. Ze względu na to, że model 3D wykonany jest jako model obiektowy, może on być wykorzystywany do integracji wyników analiz pochodzących z innych specjalistycznych aplikacji. 

Trójwymiarowy model stolicy Wielkopolski ma być wykorzystywany podczas konsultacji społecznych razem z już używanymi przez urzędników narzędziami mapowymi 2D. – Dzięki temu proces projektowania zabudowy będzie bardziej transparentny, a zainteresowani uzyskają wiedzę na temat potencjalnego wpływu nowych budynków na obiekty sąsiednie – mówi Zawadzki. Aby wspomóc ten proces, specjaliści z GEOPOZ-u planują utworzyć specjalną konfigurację przeglądarki z predefiniowanym zestawem informacji. Trójwymiarowy model Poznania ma obejmować nie tylko budynki i budowle, ale też obiekty przestrzenne mające istotny wpływ na funkcjonalność układu przestrzennego miasta, dlatego w modelu 3D wkrótce zobaczymy również mosty, estakady, wiadukty oraz elementy infrastruktury. Publikowana jest także warstwa zieleni w postaci chmury punktów LiDAR (ang. LightDetection And Ranging) oraz modeli drzew będących wynikiem analizy chmury punktów. Co istotne, portal służący do przeglądania modelu 3D Poznania został wykonany w technologii responsywnej, co umożliwi korzystanie z niego także na urządzeniach mobilnych. 

[…]

Autorka jest dziennikarką specjalizującą się w zagadnieniach IT.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma. Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.
 
 

Polecamy

Biblioteka Informacja Publiczna

Specjalistyczne publikacje książkowe dla pracowników administracji publicznej

więcej