Miesięcznik informatyków i menedżerów IT sektora publicznego

Dbamy o odpowiedni poziom bezpieczeństwa

W środowisku kolejowym i w samym przemyśle kolejowym świadomość zagrożeń cybernetycznych nie jest wysoka. Większość systemów: systemy sterowania ruchem kolejowym, zarządzanie procesem przewozu, a nawet np. systemy informacji pasażerskiej, może poprzez zakłócenia generować poważne niebezpieczeństwa. Rozmowa z Małgorzatą Kalatą, dyrektor generalną Urzędu Transportu Kolejowego.

Urząd Transportu Kolejowego istnieje od 2003 r. Jakie zadania powierzono tej instytucji? 

Urząd obsługuje prezesa Urzędu Transportu Kolejowego, który jest centralnym organem administracji rządowej. UTK powstał w wyniku przekształcenia Głównego Inspektoratu Kolejnictwa. Prezes UTK zajmuje się m.in. bezpieczeństwem i regulacją ruchu kolejowego oraz prawami pasażerów. Dbamy o to, by przewozy na kolei wykonywali tylko przedsiębiorcy gwarantujący odpowiedni poziom bezpieczeństwa. Sprawdzamy, czy zarządcy infrastruktury utrzymują i modernizują linie kolejowe zgodnie z europejskimi i krajowymi normami. Wydajemy też licencje maszynistom.

Trudno dziś sobie wyobrazić działanie dużego organu centralnej administracji rządowej bez wsparcia systemów informatycznych. Proszę powiedzieć, jakie są najważniejsze systemy IT, które ułatwiają wykonywanie zadań UTK.

Podstawowym systemem wykorzystywanym przez praktycznie każdego pracownika jest EZD. Aplikacja stworzona przez Podlaski Urząd Wojewódzki w Białymstoku w większości przypadków pozwala zrezygnować z pracy z papierowymi dokumentami. Oszczędza czas i jest przyjazna dla środowiska. W UTK stworzyliśmy też kilka mniejszych aplikacji. Nasi informatycy przygotowali narzędzia wspomagające tworzenie statutów sieci i ułatwiające przekazywanie danych do Rejestru Obiektów Infrastruktury Usługowej. Dział IT przygotował również system pozwalający na zapisy do Akademii UTK, przekazywanie materiałów szkoleniowych itd. Bardziej zaawansowany jest System Obsługi Licencji Maszynisty, który pozwala w łatwy sposób wypełnić wniosek o licencję oraz przesłać go do urzędu. Wnioski mogą być składane w pełni elektronicznie. Aktualnie budujemy także system Kolejowe e-Bezpieczeństwo. Będzie narzędziem wspierającym monitorowanie stanu bezpieczeństwa kolejowego w Polsce oraz umożliwi precyzyjne zaplanowanie działań nadzorczych oraz działań proaktywnych nakierowanych na podniesienie poziomu bezpieczeństwa. System ma zapewnić automatyzację procesu analiz, ustalania trendów i identyfikacji zagrożeń w zakresie poziomu bezpieczeństwa rynku kolejowego. Przewidujemy też zastosowanie złożonego narzędzia analitycznego, które pozwoli na obsługę coraz większej ilości danych, pochodzących również z baz historycznych, a także formułowanie wniosków i podejmowanie proaktywnych działań w obszarach, gdzie pojawiają się niepokojące trendy w zakresie bezpieczeństwa, w tym w przewozie pasażerów i towarów, wad wyrobów kolejowych czy też w przypadku zagrożenia dla rynku usług w całym obszarze rynku kolejowego. System ma być gotowy do końca roku i planujemy go uruchomić produkcyjnie na początku 2019 r. 

Wspomniany przez Panią System Obsługi Licencji Maszynisty został w tym roku wyróżniony nagrodą Skrzydła IT w Administracji jako najlepsze oprogramowanie do obsługi urzędu. Jaka jest geneza powstania tego systemu?

Zidentyfikowaliśmy kilka kluczowych problemów związanych z procesem wydawania licencji. Uznaliśmy, że sprawne i terminowe przeprowadzenie wymiany praw kierowania wymaga stworzenia odpowiedniego systemu. Podstawowym problemem były częste błędy pojawiające się we wnioskach o wydanie licencji maszynisty, składanych do prezesa UTK. Dlatego jedną z ważnych funkcjonalności systemu, przyspieszających proces wydawania licencji maszynisty, jest eliminacja większości błędów już w momencie wypełniania formularza wniosku w SOLM. 

W jakim stopniu system usprawnił pracę urzędu?

SOLM został wdrożony 1 stycznia 2017 r., ponieważ spodziewaliśmy się lawinowego wpływu wniosków o wydanie licencji maszynisty, a poprzedni system teleinformatyczny nie sprostałby temu zadaniu. W ubiegłym roku wpłynęło ponad 6 tys. wniosków, a przez 7 miesięcy 2018 r. odnotowaliśmy wpływ 3 tys. wniosków. Zastosowane w SOLM rozwiązania takie jak kreator i sprawdzanie poprawności danych zmniejszają liczbę błędnie składanych wniosków, co przekłada się przede wszystkim na krótszy czas procedowania wniosku i większą liczbę wydanych licencji maszynisty. Dodatkową zaletą SOLM i znaczącym usprawnieniem jest możliwość komunikacji pracowników UTK z wnioskodawcami i instytucjami działającymi w imieniu wnioskodawców. W celu zmniejszenia liczby wpływu wniosków w wersji stricte papierowej zaproponowaliśmy kilka sposobów złożenia wniosku przez internet z wykorzystaniem kreatora: dla zalogowanego i niezalogowanego użytkownika oraz podpisanie indywidualnego wniosku z wykorzystaniem Profilu Zaufanego. Po uprzednim nadaniu przez administratora uprawnień wnioski w SOLM może złożyć w imieniu swoich pracowników pracodawca. 

O jakiej skali wydawania licencji mówimy? 

Z wykorzystaniem SOLM przez nieco ponad półtora roku wydaliśmy już ponad 9 tys. licencji maszynisty. Co ciekawe, przez 4 lata, od 2012 r., prezes UTK wydał 14 tys. licencji. Dobiega końca okres przejściowy, który gwarantuje uzyskanie licencji w uproszczony sposób. Spodziewamy się jeszcze wpływu wniosków, ale zapewne nie w takiej skali, jak w pierwszym półroczu 2018 r. 

[...]

Małgorzata Kalata – dyrektor generalna Urzędu Transportu Kolejowego. Absolwentka Wyższej Szkoły Zarządzania i Marketingu w Warszawie. Pracowała m.in. w Ministerstwie Infrastruktury i Głównym Inspektoracie Transportu Drogowego. We wrześniu 2013 r. rozpoczęła pracę w Urzędzie Transportu Kolejowego na stanowisku zastępcy dyrektora Biura Administracyjno-Finansowego. Nadzorowała pracę Wydziału Finansów, w tym w szczególności podejmowała decyzje dotyczące prawidłowego wydatkowania środków budżetowych. Od lutego 2016 r. była dyrektorem Biura Administracyjno-Finansowego. We wrześniu 2017 r. została powołana przez prezesa UTK na stanowisko dyrektor generalnej UTK.

Rozmawiał Eryk Chilmon

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma. Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.
 
 

Polecamy

Biblioteka Informacja Publiczna

Specjalistyczne publikacje książkowe dla pracowników administracji publicznej

więcej